sc Heerenveen

Sportclub Heerenveen, kortweg sc Heerenveen, is een voetbalclub uit het Friese dorp Heerenveen. Thuiswedstrijden vinden plaats in het Abe Lenstra Stadion. Sinds 1993 is de club onafgebroken actief in de Eredivisie.

• sc Heerenveen werd opgericht in 1920
• De Friezen promoveerden in 1990 voor het eerst naar de Eredivisie
• In 2000 nam het team deel aan de Champions League
• Het stadion is vernoemd naar de beste speler uit de clubgeschiedenis: Abe Lenstra
• ‘De Superfriezen’ is de bijnaam van sc Heerenveen

sc Heerenveen in nationaal clubverband

Aan het begin van de twintigste eeuw werd de voetbalsport omarmd in Heerenveen. In 1908 werd er een voetbalclub opgericht onder de naam V.A.C., maar aan het einde van de Tweede Wereldoorlog ging dit team ter ziele. Op 20 juli 1920 ontstond een nieuwe club: Athleta. Die naam maakte al snel plaats voor Spartaan, maar bij de inschrijving bij de Nederlandse Voetbal Bond (NBV) bleken er al teams te bestaan onder diezelfde naam. Om die reden werd men ingeschreven als Heerenveen.

In het oprichtingsjaar 1920 werd in Heerenveen de beste speler ooit van de voetbalclub geboren: Abe Lenstra. De getalenteerde aanvaller maakte op vijftienjarige leeftijd zijn debuut in het eerste team. Ús Abe (‘Onze Abe’) groeide uit tot een fenomeen door ruim vijfhonderd doelpunten te produceren voor Heerenveen. Hij leidde de club tussen 1941 en 1951 naar negen opeenvolgende kampioenschappen van het Noorden, maar een landstitel bleef uit. Wel schreef de Friese formatie voetbalgeschiedenis door na een 1-5 achterstand met 6-5 te winnen van Ajax.

Lenstra werd niet alleen in Heerenveen gekenmerkt als een icoon. Samen met Faas Wilkes en Kees Rijvers vormde hij het Gouden Binnentrio van het Nederlands elftal. De Fries maakte in totaal 33 doelpunten in 47 interlands, evenveel doelpunten als Johan Cruijff in 48 interlands. In tegenstelling tot zijn Oranje-collega’s waagde Lenstra niet de sprong naar het buitenland. Mede vanwege zijn goede baan op het gemeentehuis in Heerenveen, in die tijd ook wel Abeveen genoemd, weigerde Lenstra een blanco cheque uit Italië in te vullen.

Terugval na vertrek Lenstra

In 1954 werd in Nederland het betaald voetbal geïntroduceerd. Lenstra was groot voorstander van profvoetbal en had de toezegging van verschillende Oranje-internationals, maar desondanks weigerde Heerenveen in te stemmen. Het clubicoon reageerde verbolgen en liet zich voor 11.000 gulden transfereren naar Sportclub Enschede. Heerenveen kreeg in de daaropvolgende jaren spijt van de beslissing om niet door te pakken, maar het gemis van Lenstra bleef voelbaar op Sportpark Noord.

In de jaren zestig werd het voetbal in Heerenveen ernstig bedreigd. De gemeente bestempelde de voetbalclub destijds als een bodemloze put, maar deed alsnog een bescheiden duit in het zakje. In combinatie met de geldinzamelingsactie van Aktie ’67 bleek dit voldoende om het hoofd boven water te houden. Heerenveen promoveerde in 1970 zelfs naar de Eerste Divisie door kampioen te worden in de Tweede Divisie.

Promotie naar de Eredivisie

In 1977 werden de proftak en amateurtak gesplitst, waardoor sc Heerenveen ontstond. In de jaren tachtig bleef de financiële positie van de Friese club een hoofdpijndossier. Het team speelde een anonieme rol in het betaald voetbal, maar onder leiding van de nieuwe voorzitter Riemer van der Velde maakte de club stappen in de goede richting. Heerenveen werd financieel gezond en mede dankzij het attractieve veldspel onder trainer Henk van Brussel (‘Brusselse Kermis’) stroomden de tribunes van Sportpark Noord weer vol.

Het succesvolle beleid van sc Heerenveen resulteerde in 1990 tot het eerste grote succes: promotie naar de Eredivisie. Onder Fritz Korbach bleef dit verblijf beperkt tot één seizoen, maar het avontuur smaakte desalniettemin naar meer. In het seizoen 1992-1993 maakte de geboren Duitser plaats voor Foppe de Haan, die daarmee terugkeerde aan het roer. De Fries leidde Heerenveen datzelfde seizoen via de nacompetitie naar de Eredivisie. De eerstedivisionist stuntte door PSV uit het bekertoernooi te gooien, maar verloor in de finale van Ajax (6-2).

Stabiele subtopper

In de jaren tachtig en negentig groeiden de toeschouwersaantallen van sc Heerenveen als kool. In 1994 verhuisde de club dan ook naar een gloednieuw stadion, dat de naam Abe Lenstra Stadion kreeg. Dankzij een dertiende plaats handhaafden de Friezen zich dat jaar in de Eredivisie, waardoor Van der Velde en De Haan mogelijkheden creëerden om door te bouwen. In 1997 begon Heerenveen zelfs als favoriet aan de bekerfinale, maar Roda JC strafte de Friese fouten keihard af in De Kuip (4-2).

In de zomer van 1997 raakte Heerenveen met Ole Tobiasen (Ajax), Igor Korneev (Feyenoord) en Jon Dahl Tomasson (Newcastle United) drie smaakmakers kwijt. Met de opbrengst werd de selectie aangevuld, met Ruud van Nistelrooij als blikvanger. De Brabander zag zichzelf als aanvallende middenvelder, maar werd door De Haan omgeturnd tot spits. In zijn nieuwe rol ontwikkelde Van Nistelrooij zich stormachtig. Hij bezorgde Heerenveen een Europees ticket via de kleine bekerfinale tegen FC Twente en verdiende zelf al na één seizoen de overstap naar PSV.

Tweede van Nederland

Van Nistelrooij bezorgde PSV in het seizoen 1999-2000 de landstitel. Achter de Eindhovenaren eindigde sc Heerenveen dat seizoen zeer verrassend als tweede in de Eredivisie, waardoor het team van De Haan zich kwalificeerde voor de groepsfase van de Champions League. Heerenveen stuurde clubs uit de traditionele topdrie in die jaren meermaals met kansloze nederlagen huiswaarts. Dat leidde ook in 2002 en 2004 tot plaatsing voor Europees voetbal. Na het succes van het seizoen 2003-2004 zwaaide De Haan na een lang dienstverband af.

Een succestrainer opvolgen heet riskant te zijn, maar met Gertjan Verbeek wist sc Heerenveen de ingezette koers door te trekken. De voormalig rechterhand van De Haan leidde de Friezen in vier opeenvolgende seizoenen naar Europees voetbal en wist zelfs tweemaal Europees te overwinteren met zijn team. Spelers als Afonso Alves (Middlesbrough), Miralem Sulejmani, Klaas-Jan Huntelaar (allebei naar Ajax) en Danijel Pranjic (Bayern München) verdienden daarmee allemaal een miljoenentransfer. Alves had de recordtransfer deels te danken aan de zeven doelpunten die hij maakte in de thuiswedstrijd tegen Heracles Almelo (9-0).

Bekerwinnaar in 2009

In 2006 nam ook Van der Velde afscheid van sc Heerenveen. Hij werd benoemd tot erevoorzitter, maar de nieuwe verantwoordelijken besloten wel een andere koers in te slaan. Verbeek moest na vier seizoenen plaatsmaken voor de Noorse trainer Trond Sollied. Hij leidde Heerenveen in het seizoen 2008-2009 meteen naar de eerste hoofdprijs uit de clubgeschiedenis, maar de gewonnen bekerfinale tegen FC Twente (winst na strafschoppen) verbloemde ook een hoop. Sollied kreeg omwille van de zwakke Eredivisie-start nog datzelfde jaar ontslag.

In de seizoenen 2009-2010 (elfde) en 2010-2011 (twaalfde) presteerde sc Heerenveen zeer teleurstellend. Ron Jans mocht na zijn zwakke eerste seizoen desondanks aanblijven. Met smaakmakers als Oussama Assaidi, Bas Dost en Luciano Narsingh leidde hij de Friezen in het seizoen 2011-2012 weer naar een Europees ticket. Zowel Jans als de complete voorhoede vertrok die zomer, waarna Marco van Basten werd aangesteld als eindverantwoordelijke. De oud-bondscoach bleef twee seizoenen werkzaam als trainer van Heerenveen.

Groot verval

Van Basten leidde sc Heerenveen in zijn tweede seizoen naar de vijfde plaats in de Eredivisie, mede dankzij de scoringsdrift van Alfred Finnbogason. De IJslander bracht de Friezen veel geld in het laatje door over te stappen naar Real Sociedad. In de daaropvolgende jaren werden dit soort transferdeals steeds belangrijker voor Heerenveen. Klappers als Chidera Ejuke, Amin Sarr, Michel Vlap en Denzel Dumfries werden noodzakelijk vanwege het forse begrotingsgat.

Door de financiële problematiek moest sc Heerenveen vaarwel zeggen tegen de Nederlandse subtop. Deelname aan de play-offs om Europees voetbal werd het maximaal haalbare in het Abe Lenstra Stadion, maar zelfs dat lukte niet in het seizoen 2023-2024 (elfde). In mei 2024 wist de clubleiding wel een aantrekkelijke naam aan te stellen als hoofdtrainer: Robin van Persie. De oud-international kondigde attractief voetbal aan, maar presteerde in de praktijk vooral erg wisselvallig. In februari 2025 vertrok hij alweer naar Feyenoord.

Met Robin Veldman trok sc Heerenveen een voormalig jeugdtrainer aan als nieuwe eindverantwoordelijke. Ondanks een dramatische uitreeks plaatste men zich voor de play-offs om Europees voetbal, maar daarin bleek AZ een maatje te groot (4-1).

Rivaliteit

SC Cambuur is de aartsrivaal van sc Heerenveen. De rivaliteit ontstond gedurende het gezamenlijke verblijf in de Eerste Divisie, maar groeide in de jaren negentig door het succes van de dorpsclub. Heerenveen nam in sneltreinvaart afstand van de provinciegenoot en besloot in te spelen op de Friese identiteit door het Fries volkslied ten gehore te brengen voorafgaand aan alle thuiswedstrijden. Dit zorgde voor ongenoegen in Leeuwarden.

FC Groningen is de andere rivaal. De Trots van het Noorden degradeerde in 1998 uit de Eredivisie, waarna sc Heerenveen zich manifesteerde als de succesvolste club van Noord-Nederland. Jarenlang haalden supportersgroepen van beide clubs ludieke acties uit om elkaar te jennen. Wedstrijden tussen Heerenveen en Groningen staan bekend als de Derby van het Noorden, maar hebben minder om het lijf dan de Friese derby.

sc Heerenveen in Europees clubverband

In de jaren negentig debuteerde sc Heerenveen dankzij het Intertoto-toernooi op het Europese clubpodium. In 1998 kwalificeerden de Friezen zich voor het eerst voor een hoofdtoernooi: de Europacup II. Onder Foppe de Haan overleefde het team de eerste ronde tegen het Poolse Amica Wronki (later opgegaan in Lech Poznań), maar in de tweede ronde bleek het Kroatische Varteks Varadzdin na verlenging te sterk.

Heerenveen stuntte in 2000 door zich te kwalificeren voor de groepsfase van de Champions League. Als nummer twee van Nederland mocht men aantreden tegen het Spaanse Valencia, het Franse Olympique Lyon en het Griekse Olympiakos Piraeus. Heerenveen wist laatstgenoemde club met 1-0 te verslaan dankzij een treffer van Daniel Jensen, waar het team een fraai punt behaalde in en tegen Valencia (1-1). De overige vier wedstrijden gingen verloren.

Overwinteren in Europa

Na het roemloze UEFA Cup-avontuur van 2002 (uitschakeling door National Boekarest) werd sc Heerenveen tussen 2004 en 2009 een vaste waarde in Europa. Onder leiding van Gertjan Verbeek overwinterde de club zelfs twee opeenvolgende seizoenen in Europees clubverband. Door toedoen van Newcastle United en Steaua Boekarest bleek de derde ronde telkens het eindstation.

Heerenveen was er ook bij in het laatste UEFA Cup-seizoen ooit. De Friezen pakten in het seizoen 2008-2009 geen enkel punt, onder meer door de thuisnederlaag tegen de Italiaanse topclub AC Milan. Heerenveen was in 2009 en 2012 zonder al te veel succes nog te bewonderen in de nieuwe Europa League. Nadien droogde het sportieve succes op in het Abe Lenstra Stadion.

Het stadion van sc Heerenveen

Thuiswedstrijden van sc Heerenveen werden tussen 1928 en 1994 aan de J.H. Kruisstraat afgewerkt. Abe Lenstra vertoonde hier zijn kunsten onder toeziend oog van duizenden voetbalsupporters. Op 4 september 1985 zou de oefeninterland tussen Nederland en Bulgarije (0-0) in het teken staan van Ús Abe, maar de beste Friese voetballer aller tijden overleed enkele dagen voor de wedstrijd. In 1986 besloot sc Heerenveen het stadion naar hem te vernoemen.

Na het seizoen 1993-1994 verhuisde sc Heerenveen naar een nieuw stadion nabij de snelweg. Het nieuwe onderkomen, opnieuw vernoemd naar Abe Lenstra, telde destijds een capaciteit van ruim 14.000 plaatsen. Binnen afzienbare tijd bleek deze capaciteit echter niet toereikend, waardoor het aantal plaatsen stapsgewijs naar ruim 26.500 plaatsen werd getild. Een deel daarvan bestaat uit staanplaatsen, waar de fanatieke aanhang (Nieuw Noord) zich huisvest. Voor uitsupporters is een vak beschikbaar met meer dan 1.200 plaatsen.

Bij het Abe Lenstra Stadion staat een standbeeld van de naamgever. Twee tribunes zijn vernoemd naar andere grootheden uit het verleden: erevoorzitter Riemer van der Velde en oud-trainer Foppe de Haan.

Veelgestelde vragen over sc Heerenveen

Laatste update: 22 mei 2025