AZ

Alkmaar

Prijzenkast

2x landskampioen

knvb-beker-logo

4x KNVB Beker

1x Johan Cruijff Schaal

Laatste nieuws over AZ

AZ is een Nederlandse voetbalclub uit Alkmaar. De club ontstond in 1967 uit een fusie tussen Alkmaar ’54 en FC Zaanstreek, wat de naam AZ ’67 opleverde. Sinds 1986 is het jaartal uit de naam verdwenen en bleef de afkorting AZ (Alkmaar Zaanstreek) over.

De oprichting

De allereerste profwedstrijd in Nederland werd gespeeld door Alkmaar ’54, dat Venlo met 3-0 klopte. In de eerste jaren ontstond een waslijst aan professionele voetbalclubs, maar gaandeweg en deels onder druk van de KNVB ontstond een schifting. Vanwege financiële problemen besloten Alkmaar ’54 en FC Zaanstreek te fuseren tot AZ ’67. De nieuwe club kreeg De Alkmaarderhout als thuisbasis.

Succes dankzij de Molenaars

Ook de fusieclub kreeg te maken met financiële problemen, maar de gebroeders Molenaar besloten AZ te redden. Het bleek de opmars naar grote successen. In de seizoenen 1976-1977 tot en met 1981-1982 behoorden de Alkmaarders steevast tot de topvier van de Nederlandse Eredivisie, waardoor het zich telkens kwalificeerde voor Europees voetbal. De eerste hoofdprijs werd in 1978 een feit: onder leiding van manager Hans Kraay senior, de vader van voetbalanalist Hans Kraay junior,  werd de bekerfinale tegen Ajax met 1-0 gewonnen.

AZ nam geen genoegen met de bekerwinst en droomde nadrukkelijk van een kampioenschap. In 1980-1981 werd de droom werkelijkheid. AZ verloor welgeteld één wedstrijd en maakte meer dan honderd doelpunten, waardoor het maar liefst twaalf punten boven nummer twee Ajax eindigde. Voor de goede orde: in die tijd kreeg een team nog twee punten voor een overwinning.

In de jaren zeventig/tachtig speelden gerenommeerde voetballers voor AZ. Voorbeelden zijn Willem van Hanegem, Kees Kist en Kristen Nygaard. Een grote groep besloot het kampioenschap te verzilveren middels een transfer, waardoor de Alkmaarse club veel kwaliteit inleverde en daardoor liepen ook de toeschouwersaantallen terug. Dat was voor Klaas Molenaar, die met zijn bedrijf Wastora als hoofdsponsor fungeerde, aanleiding om de geldkraan dicht te draaien.

Tweede bloeiperiode na groot verval

AZ kon het succesverhaal niet doortrekken en degradeerde in 1988 zelfs uit de Eredivisie, met opnieuw financiële problemen tot gevolg. Ook nu stond er een geldschieter op. Dirk Scheringa besloot het geld van zijn bedrijf Frisia (later DSB) deels in AZ te pompen. In 1996 promoveerde de Alkmaarse club eindelijk weer naar de Eredivisie door kampioen te worden op het tweede niveau en binnen een aantal seizoenen keerde de club terug naar de subtop van Nederland.

Dankzij Scheringa werd AZ weer een club om rekening mee te houden. Die ambities werden nog groter door de aanstelling van Co Adriaanse als hoofdtrainer. De oefenmeester werd in 2002 aangesteld en maakte veel indruk door een aanvalsmachine van AZ te maken. Het hoogtepunt onder Adriaanse was de UEFA Cup-campagne (de huidige Europa League) van het seizoen 2004-2005. Na de groepsfase te hebben overleefd lukte het AZ om achtereenvolgens Alemannia Achen, Shakhtar Donetsk en Villarreal uit te schakelen.

AZ droomde van het spelen van een Europese finale. Tegen Sporting Lissabon (nu Sporting Portugal) verloor de eredivisionist de eerste wedstrijd met 2-1, maar diezelfde stand stond ook na de return op het scorebord. In de verlenging dacht Kew Jaliens in minuut 109 een finaleplaats uit het vuur te slepen, ware het niet dat Miguel Garcia in de slotseconden AZ in rouw dompelde door een hoekschop tot doelpunt te promoveren. Op basis van uitdoelpunten mocht de Portugese topclub naar de UEFA Cup-finale van 2005.

In 2007 kreeg AZ een nieuw trauma te verwerken, ditmaal onder Louis van Gaal als trainer. Op de voorlaatste speeldag van het seizoen stonden AZ, Ajax en PSV in punten gelijk, maar gezien het doelsaldo en de uitwedstrijd tegen Excelsior hadden de Alkmaarders de beste papieren. Een snelle rode kaart voor doelman Boy Waterman leidde echter een 3-2 nederlaag in, waardoor AZ wéér met lege handen stond. De landstitel ging uiteindelijk naar PSV, dat op basis van één doelpunt verschil Ajax aftroefde.

In het daaropvolgende seizoen liep het voor geen meter bij AZ, waardoor Van Gaal zelfs zijn ontslag indiende. De spelersgroep besloot de succestrainer om te praten en dat pakte goed uit. De AZ-selectie herpakte zich en dat leidde in het seizoen 2008-2009 tot het winnen van de landstitel. De kampioenswedstrijd tegen Vitesse ging nog met 1-2 verloren, maar een nederlaag van Ajax bij PSV bezegelde het lot. Spelers als Stijn Schaars, Maarten Martens, Mousa Dembélé en Mounir El Hamdaoui behoorden tot de smaakmakers.

DSB-debacle en de jaren erna

In zekere zin herhaalde de geschiedenis zich voor AZ. De landskampioen van 2009 had veel te danken aan Scheringa en hoofdsponsor DSB, maar in het najaar ging de bank failliet na een reeks schandalen. Het faillissement van DSB had ook grote gevolgen voor de voetbalclub. AZ was namelijk ondergebracht binnen de bank, maar dankzij de successen van de voorbije jaren had de club een dusdanig sterk fundament neergezet. In 2012 schreef men alweer zwarte cijfers en raakte men verlost van de curator.

AZ moest in die jaren sportief wel een stapje terugdoen, maar de ellende bleek minder ernstig dan in de jaren tachtig. De Alkmaarse club wist zich in de subtop stand te houden en wist in 2013 zelfs de KNVB Beker te winnen door in de finale PSV te verslaan (2-1). AZ mocht in het seizoen 2013-2014 deelnemen aan de Europa League en daarin reikte het tot in de kwartfinales, maar opnieuw bleek een Portugese topclub (Benfica) het eindstation.

In de jaren daarna was AZ de meeste seizoenen actief in Europa en bereikte het tweemaal de bekerfinale, maar Vitesse en Feyenoord stonden nieuw succes in de weg. Een absolute hoofdprijs bleef ook in het seizoen 2019-2020 uit. De Alkmaarders gingen met Ajax aan kop in de Eredivisie op het moment dat de coronapandemie uitbrak. Het seizoen werd voortijdig afgebroken en het hoogste Champions League-ticket werd gegund aan Ajax, dat een beter doelsaldo had. AZ probeerde dit nog wel aan te vechten in de hoop dat onderling resultaat leidend zou worden, maar zowel de KNVB als de UEFA ging niet mee in dat verhaal.


Trainers van AZ

AZ heeft een aantal grote namen gehad als hoofdtrainer. In de succesjaren van AZ ’67 hadden Cor van der Hart, Hans Kraay senior (vooral werkzaam als manager) en Georg Kessler een grote invloed. Na 1986 (het jaar waarin het jaartal uit de naam verdween) stonden trainers als Piet Schrijvers, Willem van Hanegem, Gerard van der Lem, Co Adriaanse, Louis van Gaal, Ronald Koeman, Dick Advocaat, Gertjan Verbeek, Marco van Basten, John van den Brom en Arne Slot voor de groep in Alkmaar.

Slot werd in december 2020 ontslagen als trainer van AZ. De oud-voetballer had al eerder laten weten dat hij zijn aflopende contract niet wilde verlengen, maar zonder de clubleiding te informeren bleek hij ook nog eens in gesprek te zijn met concurrent Feyenoord. Dit nieuws lekte uit en was voor de directie (met Robert Eenhoorn en Max Huiberts) voldoende aanleiding om Slot per direct op straat te zetten. Pascal Jansen werd naar voren geschoven als nieuwe eindverantwoordelijke.

Stadions van AZ

Na de fusie in 1967 streek AZ neer op De Alkmaarderhout, waar Alkmaar ’54 daarvoor al actief was. De Hout groeide uit tot een van de meest iconische stadions van Nederland. Vooral het karakter in combinatie met de sfeer maakte De Alkmaarderhout een bijzonder onderkomen, want Barry van Galen (een van de clubiconen) gaf zelf toe dat het eigenlijk ‘een oud zooitje’ was. “Je hoort nu veel mensen praten over die pisbakken. Maar die vond iedereen toen smerig. Eigenlijk te smerig om in te pissen”, vertelde hij later aan het supportersmagazine Staantribune.

In 2006 maakte AZ de overstap naar een nieuw stadion met een capaciteit van een kleine twintigduizend plaatsen. AZ-supporters wilden graag de naam Victorie Stadion invoeren, maar AZ koos voor het commercieel interessantere DSB-Stadion (bij Europese wedstrijden Dirk Scheringa Stadion). Na het faillissement van DSB werd de stadionnaam gewijzigd in AFAS Stadion, dat refereert aan hoofdsponsor AFAS Software.

Laatste update: 26 juli 2022

Wat kost gokken jou? Stop op tijd | 18+ | loketkansspel.nl | Gokken kan verslavend zijn, deel deze inhoud niet met minderjarigen | Algemene voorwaarden zijn van toepassing | #Advertentie