Excelsior is een Nederlandse voetbalclub uit de Rotterdamse wijk Kralingen. Thuiswedstrijden van de club worden afgewerkt in het Van Donge & De Roo Stadion, dat in de volksmond beter bekend staat als Woudestein.

• Excelsior werd in 1902 opgericht
• Na Feyenoord en Sparta is het de kleinste profclub van Rotterdam
• De Kralingers werden driemaal kampioen in de Eerste Divisie
• Thuiswedstrijden worden afgewerkt in het Van Donge & De Roo Stadion

Excelsior in nationaal clubverband

De voetbalclub werd op 23 juli 1902 opgericht als Rotterdamse Voetbal en Atletiek Vereniging Excelsior. Een vriendengroep in Kralingen voetbalde regelmatig samen en besloot een eigen voetbalteam op te starten. Na toestemming van de gemeente Rotterdam mocht de club gebruik maken van Woudestein. Men is sindsdien tweemaal uitgeweken naar een andere locatie, maar nog voor de Tweede Wereldoorlog keerde men permanent terug op de plek waar het allemaal begon.

Voor de invoering van het betaald voetbal wist Excelsior de eerste successen uit de clubgeschiedenis te behalen. In 1927 werd de grootste triomf behaald door Feyenoord met 5-0 te verslaan in de strijd om de Zilveren Bal. Drie jaar later nam de stadsgenoot sportieve wraak door de bekerfinale op Het Kasteel, de thuishaven van Sparta Rotterdam, met 0-1 te winnen. In competitieverband behaalde men succes door zowel in 1946 als 1952 te promoveren naar de Eerste Klasse, in die tijd het hoogste niveau van Nederland. De beslissingswedstrijd tegen VUC uit Den Haag werd in 1946 voor 52.000 toeschouwers afgewerkt in De Kuip.

Invoering van het betaald voetbal

In de zomer van 1954 werd het betaald voetbal ingevoerd in Nederland. De KNVB was in de jaren vijftig aanvankelijk helemaal geen voorstander van profvoetbal in eigen land, maar uiteindelijk ging de voetbalbond wel degelijk overstag. Het bestuur van Excelsior had een belangrijk aandeel in dit succes. De Kralingers liepen sowieso voorop door als eerste Nederlandse club een overdekte staantribune te plaatsen in het eigen stadion. Ook de primeur met shirtsponsoring werd een prooi.

In 1956 werd de Eredivisie ingevoerd. Excelsior behoorde niet tot de eerste Eredivisie-clubs van Nederland, maar speelde een anonieme rol in de eerste decennia van het betaald voetbal. Tussen 1956 en 1965 waren de Kralingers te bewonderen op Eerste Divisie-niveau. In 1965 degradeerde men zelfs naar de Tweede Divisie, met een zestiende plaats in 1968 als dieptepunt. Juist na dit rampseizoen wist Excelsior een succesvol team op te bouwen. Dankzij twee opeenvolgende promoties mocht men zich in 1970 voor het eerst eredivisionist noemen.

Eerste Eredivisie-jaren

Excelsior handhaafde zich in het seizoen 1970-1971 in de Eredivisie dankzij een zestiende plaats. De Kralingers wisten ook in 1972 op het hoogste niveau actief te blijven dankzij een vijftiende plaats, maar in het derde seizoen bleek degradatie toch echt onvermijdelijk. Excelsior raakte niet in de war door deze degradatie en keerde al na één seizoen terug op Eredivisie-niveau door kampioen te worden in de Eerste Divisie. Ditmaal bleef het avontuur beperkt tot een tweetal seizoenen.

In 1979 veroverde Excelsior voor de tweede keer het kampioenschap in de Eerste Divisie. In 1980 eindigden de Kralingers zelfs als negende in de Eredivisie en dat succes werd in 1983 geëvenaard, hoewel men tussendoor nog even afdaalde naar het tweede niveau. Het team handhaafde zich ditmaal vier opeenvolgende seizoenen, maar in 1987 bleek de koek toch echt op. In het restant van de twintigste eeuw bleef de Eerste Divisie het decor voor de rood-zwarte formatie uit Rotterdam.

Vijf promoties in 21ste eeuw

Door de jaren heen heeft Excelsior zich meermaals ontpopt tot reuzendoder. In het seizoen 2006-2007 verspeelde AZ het kampioenschap aan PSV door op de slotdag van het seizoen met 3-2 te verliezen in Kralingen. Tien jaar later kreeg uitgerekend Feyenoord de kans om landskampioen te worden op Woudestein, maar de kleine broer zorgde voor een grote verrassing door met 3-0 aan het langste eind te grijpen. Feyenoord werd een week later alsnog kampioen na een 3-1 zege op Heracles Almelo.

Excelsior fungeerde tussen 1997 en 2005 als satellietclub van Feyenoord. De samenwerking werd in het laatstgenoemde jaar afgezwakt om tien jaar later permanent te worden beëindigd. Excelsior was in de tussentijd (2006, 2010, en 2014) nog driemaal gepromoveerd naar de Eredivisie, waarvan één keer als kampioen van de Eerste Divisie. Vooral de promotie van 2010 staat nog bij menigeen in het geheugen gegrift. Sparta Rotterdam dacht dankzij een late treffer in de Eredivisie te blijven, maar in de returnwedstrijd van de play-offs schoot Guyon Fernandez de Oud-papierclub in extremis naar promotie.

In 2019 degradeerde Excelsior na vijf seizoenen uit de Eredivisie. Na een driejarig Eerste Divisie-verblijf keerde het team van trainer Marinus Dijkhuizen in 2022 terug naar het hoogste niveau. De Kralingers handhaafden zich in 2023 rechtstreeks, maar ondanks de aanwezigheid van smaakmakers als Coubaib Driouech en Troy Parrott ging het een jaar later alsnog mis. In de finaleronde van de play-offs bleek NAC Breda over twee wedstrijden te sterk (6-2 uit, 4-1 thuis).

Nieuw elan onder Den Uil

Excelsior verraste in de zomer van 2024 door een jonge trainer aan te stellen: Ruben den Uil. Het seizoen 2024-2025 begon met ups en downs, maar al snel bleek er genoeg kwaliteit aanwezig om weer mee te doen in de promotiestrijd. De Kralingers zorgden in de KNVB Beker bijna voor een stunt tegen Eredivisie-koploper PSV (5-4 na verlenging) en wist het kampioensfeest van FC Volendam uit te stellen middels een 1-4 zege. Op 2 mei 2025 stelde men promotie veilig middels een 5-0 zege op Jong PSV.

Op Eredivisie-niveau bleef Den Uil vasthouden aan de ingezette koers. Mede dankzij twee overwinningen op Ajax (1-2 uit, 3-2 thuis) verzekerde Excelsior zich van lijfsbehoud door als dertiende te eindigen.

Rivaliteit

Stadsgenoten Feyenoord en Sparta Rotterdam worden gezien als de grote rivalen van Excelsior. Aan het einde van de twintigste eeuw besloot de Kralingse club een samenwerkingsverband aan te gaan met Feyenoord, maar dat kon de eigen achterban totaal niet waarderen. In mei 2009 hield een groep supporters zelfs een minuut stilte vanwege het overlijden van de Excelsior-identeit. De samenwerking sneuvelde in 2015 definitief.

De aanhang van Sparta Rotterdam kon de samenwerking tussen Feyenoord en Excelsior evenmin waarderen. Supporters van De Kasteelheren maken Excelsior sindsdien uit voor ‘hoeren’. In 2010 nam men sportieve wraak door ten koste van Sparta te promoveren naar de Eredivisie.

Het stadion van Excelsior

Na de oprichting in 1902 vestigde Excelsior zich op het terrein bij landgoed Woudesteyn. In 1907 moest de voetbalclub vertrekken op last van de gemeente Rotterdam, maar de beoogde renbaan bleek geen succes en dus keerde men na een jaar alweer terug op het oude nest. In 1921 ontstond echter een nieuw probleem: de NVB (Nederlandse Voetbal Bond) keurde het veld af, waardoor Excelsior op zoek moest naar een nieuwe locatie. De keuze viel op het Sportterrein Kralingen.

Aan het einde van de jaren dertig werd het terrein van Excelsior aangewezen voor de bouw van een marinierskazerne. Dat betekende voor de Kralingers hét moment om terug te keren naar Woudestein, waar inmiddels een grondige renovatie had plaatsgevonden. De club is sindsdien onafgebroken actief op deze locatie. Wel zijn er verschillende renovaties doorgevoerd, onder meer mogelijk gemaakt door het inzamelen van oud papier. De bijnaam oud-papierclub heeft men te danken aan dat feit.

Het huidige stadion van Excelsior telt een capaciteit van 4.400 plaatsen. In 2017 kreeg Woudestein een commerciële naam: het Van Donge & de Roo Stadion. De fanatieke aanhang huisvest zich op de Robin van Persie-tribune, hoewel in 2019 weerstand ontstond tegen die naam. Van Persie speelde immers alleen als jeugdspeler voor de club en brak door in het tenue van rivaal Feyenoord.

Veelgestelde vragen over Excelsior

Laatste update: 17 mei 2026