‘Nieuwe Messi’ staat niet in Barcelona-aanval

Het lijkt er langzaam maar zeker op dat FC Barcelona zich klaarmaakt voor een tijd zonder Lionel Messi. De Argentijnse vleugelaanvaller maakte aan het begin van dit seizoen zijn vertrekwens bekend en heeft op het veld niet de impact die het voorgaande jaren had. Trainer Ronald Koeman probeerde al verschillende variaties om zijn vertrek op te vangen, maar geen van allen slaagde tot nu toe. Tijd voor iets anders?

FC Barcelona heeft nog altijd hoop op het aanblijven van Lionel Messi, maar ook met een onverwachte contractverlening van de legendarische Argentijnse dribbelaar heeft de club een enorme transitie voor de boeg om het elftal klaar te stomen voor een nieuw tijdperk, want ook zónder Messi zullen de Catalanen resultaten moeten halen. 

Lionel Messi

De sportieve malaise van vorig seizoen is echter nog niet voorbij. Door de financiële huishouding konden er aan het begin van het lopende seizoen weinig versterkingen voor het eerste elftal worden gehaald en moest trainer Ronald Koeman het doen met een sterk verdeelde selectie: de oude garde, bestaande uit spelers zoals Messi, Jordi Alba en Sergio Busquets, verlangen naar het herbeleven van de oude successen terwijl de nieuwe generatie, met spelers zoals Ansu Fati, Pedri en Fransisco Trincão die tijden met eigen schoenen willen voortzetten, maar op dit moment nog niet kunnen leveren wat er gevraagd wordt om tot deze prestaties te komen. 

Het vertrek van voorzitter José Maria Bartomeu heeft misschien een hoop onrust voor Messi weggehaald, feit blijft nog wel dat de kwaliteiten in het elftal dat onder zijn leiding werd gebouwd, niet kan tippen aan de succesjaren van Barcelona onder Pep Guardiola. En dat is wel waar Messi naar verlangt, waardoor het op dit moment onwaarschijnlijk is dat de kleine Argentijn zijn handtekening onder een nieuw contract zal zetten. 

Transitiefase

Daardoor komt Barcelona zelf in een bizarre situatie terecht: Koeman heeft als opdracht om de spelersselectie te verjongen en te vernieuwen, maar krijgt daar zoals bekend dus weinig budget door omdat de corona-crisis de financiële situatie van FC Barcelona dermate aantast dat de Catalaanse topclub staatssteun nodig heeft om te overleven. Met die staatsteun kwamen ook transferrestricties, waardoor Koeman zijn belangrijkste target op de zomerse markt niet kon halen. 

Toch is het maar de vraag of Memphis Depay in de voetsporen van Messi kan treden. De Nederlandse aanvaller heeft nog een contract tot de zomer van 2021 bij Olympique Lyon en is niet zins om deze te verlengen, waardoor hij in januari vrij is om te praten met elke club. Dat Barcelona niet veel geld heeft om überhaupt aankopen te doen, maken andere clubs wellicht financieel interessanter voor de 26-jarige ster van Oranje. Daarnaast zal zijn komst vooral afhangen van het wel of niet aanblijven van Koeman als hoofdcoach in Camp Nou. Daar lijkt pas in de eerste maanden van 2021 duidelijkheid over te komen, aangezien de presidentsverkiezingen van de club dan op het programma staan. 

Experimenteren

Ondanks het uitblijven van een nieuwe aanvaller, ging Koeman de afgelopen maanden wel een aantal experimenten aan om te kijken wie er in de voorhoede de rol van Messi over kan nemen. In de eerste weken van het seizoen leek die hoofdrol weggelegd voor Ansu Fati. De 18-jarige Spanjaard stak in grootse vorm en had met zijn doelpunten en acties meer rendement dan Messi, maar raakte een aantal weken geleden geblesseerd en ligt er voor langere tijd uit. Daarnaast is het niet realistisch om te verwachten van een 18-jarige speler, die leeftijd technisch dit seizoen nog een junior is, Barcelona een heel seizoen lang kan dragen. 

De trainer probeerde ook qua speelstijl wat anders. Koeman kopieerde zijn tactiek van het Nederlands elftal, waardoor Barcelona voor het eerst sinds tijden niet in het inmiddels klassieke 1-4-3-3-systeem met de punt naar achteren acteert, maar in een 1-4-2-3-1-opstelling aan de aftrap staat. Door met een nummer tien te spelen, in veel gevallen kiest de Nederlandse trainer daar voor Philippe Coutinho of Pedri, hoopt Koeman de aanval van extra stuwkracht te voorzien. Tot op heden blijkt dit maar mondjesmaat te werken en zorgt de extra aanvallende middenvelder er ook voor dat de naar binnen komende buitenspelers van Barcelona minder ruimte voor zich hebben, ruimte die tegen een defensief ingestelde tegenstander al aardig beperkt is. 

De meest mislukte poging tot nu toe lijkt toch de keuze om Antoine Griezmann in de punt van de aanval te posteren. De Franse aanvaller, die sinds zijn overgang vanuit Atlético Madrid het voetballen verleerd lijkt te zijn, maakt ook onder Koeman maar weinig indruk in het shirt van Barcelona. Dat terwijl de aanvaller bij het nationale team van Frankrijk de sterren van de hemel speelt. Het leidde al tot meerdere gesprekken tussen trainer en speler, maar een definitieve oplossing heeft het nog niet geboden. 

Nog steeds afhankelijk

Daardoor is het aanvalsspel van FC Barcelona op dit moment nog steeds erg afhankelijk van de oplevingen van Messi, alleen de situatie voor de Argentijn is wel anders. Waar hij in het verleden in de rechterzone van het veld kon blijven hangen en de ballen alleen hoefde af te wachten, wordt er op dit moment méér van hem verlangd. Hoewel de Argentijn speelt alsof hij al weg is bij Barcelona, zorgt zijn natuurtalent er nog altijd voor dat hij beslissend is voor Barcelona. 

Het is alleen niet meer genoeg om grote topwedstrijden in het voordeel van de Catalanen te beslissen. Zowel tegen Real Madrid als tegen Atlético Madrid, de grootste rivalen om de Spaanse landstitel, trok Barcelona aan het kortste eind. Dat die wedstijden zonder de inbreng van Messi nóg minder waren, bestaat geen twijfel over. Dat kun je echter ook stellen van de manier van spelen van Barcelona. 

Nieuwe Messi 

Het is voor een aanvaller een helse taak om zijn hele team te laten draaien. In het huidige voetbal zijn daar, naast Messi, maar een paar spelers toe in staat. Aangezien Neymar in een juridisch gevecht is met Barcelona en Cristiano Ronaldo een verleden bij Real Madrid heeft, valt die optie weg. Daardoor zal Barcelona verder moeten kijken dan de filosofie van het afgelopen jaar en het vooral zichzelf gemakkelijker kunnen maken door meer vanuit het middenveld te voetballen dan de focus op de (vleugel)aanval te leggen. 

Dan komt al snel een speler in beeld die zowel met een individuele actie als met een pass de defensieve organisatie van de tegenstander kan omzeilen: Frenkie de Jong. De 23-jarige Nederlander komt misschien wel beter tot zijn recht in het ‘oude’ systeem van Barcelona, maar kan ook als één van de twee controleurs het spel domineren. Dat de international van het Nederlands elftal onder Koeman alleen rust krijgt als het écht kan, zegt genoeg over de status van de oud-Ajacied. Vanaf het middenveld heeft hij sowieso een beter overzicht dan wanneer je qua creativiteit afhankelijk bent van de (vleugen)aanvallers. Door hem centraal te stellen in het spel van Barcelona, zal de transitie naar het post-Messi-tijdperk een stuk gemakkelijker gaan, het is alleen de vraag of de legendarische Argentijn nú al tweede viool wil gaan spelen.