Bayer Leverkusen is een Duitse voetbalclub uit Leverkusen. Thuiswedstrijden van Die Werkself worden afgewerkt in de BayArena.

• Bayer Leverkusen werd in 1904 opgericht
• Thuiswedstrijden worden afgewerkt in de BayArena
• De bijnaam van de club luidt ‘Werkself’
• Bayer Leverkusen won de eerste landstitel in 2024
• Ook de UEFA Cup prijkt op de erelijst

Bayer Leverkusen in nationaal clubverband

Op 1 augustus 1863 werd in Barmen een nieuw concern opgericht door Friedrich Bayer en Johann Friedrich Weskott: Bayer. In 1899 verwierf het bedrijf internationale faam door het op de markt brengen van aspirine. Arbeider Wilhelm Hauschild schreef in februari 1903 een brief aan de directie met het verzoek om een sportclub op te richten. Dit resulteerde op 1 juli 1904 in de oprichting van de Turn- und Spielverein 1904 der Farbenfabrik vormals Friedrich Bayer Co. Leverkusen.

De voetbalafdeling van de sportclub werd op 31 mei 1907 opgericht. Ruim 21 jaar later, op 28 juni 1928, besloot men om de sporten voetbal, handbal, boksen, vuistbal en atletiek los te koppelen door Sportvereinigung Bayer 04 Leverkusen op te starten. De turnafdeling ging vanaf dat moment verder als TuS 04. Sporters van de eerstgenoemde sportclub kregen daarbij ook nieuwe tenues: rood-zwart.

Geen hoogvlieger

Bayer Leverkusen speelde niet meteen een hoofdrol in het Duitse voetbal. Tot halverwege de jaren dertig speelde het eerste team nooit hoger dan de derde klasse van Duitsland. Pas in 1936 lukte het om door te stoten naar het tweede niveau. In het seizoen 1950-1951 kroonde de formatie uit Leverkusen zich tot kampioen van de Rheinbezirksliga, waardoor het voor het eerst in de clubgeschiedenis promoveerde naar de hoogste divisie van het land: de Oberliga West.

In het seizoen 1951-1952 debuteerde Bayer Leverkusen met een zesde plaats in de Oberliga West. De club steeg in 1955 zelfs naar de derde plaats achter Rot-Weiss Essen en SV Sodingen, maar daarna verslechterde de situatie. Een vijftiende plaats in 1956 betekende na vijf seizoenen een terugkeer naar de tweede divisie. Leverkusen speelde tot 1979 hoofdzakelijk op dit niveau, op de seizoenen 1962-1963 (Oberliga) en 1973-1974 (Verbandsliga) na. Het korte Oberliga-avontuur was vooral te wijten aan de invoering van de Bundesliga in 1963.

Eerste Bundesliga-seizoenen

Als kampioen van de Verbandsliga promoveerde Bayer Leverkusen in 1974 naar de Tweede Bundesliga. Op het tweede niveau speelde de club in de eerste vier seizoenen een relatief anonieme rol door tussen plek acht en vijftien te eindigen. Het seizoen 1978-1979 betekende een doorbraak voor Die Werkself, dat KFC Uerdingen aftroefde in de titelstrijd. Daarmee promoveerde de club voor het eerst in de geschiedenis naar de Bundesliga. Sindsdien is Bayer Leverkusen actief in deze divisie.

De beginjaren na de promotie stonden vooral in het teken van lijfsbehoud. In 1982 had de nummer zestien van de Bundesliga play-offwedstrijden tegen Kickers Offenbach nodig om de dans te ontspringen. Halverwege de jaren tachtig had de club het beter voor elkaar door op te klimmen naar het linkerrijtje. Dit resulteerde in 1986 en 1987 in een zesde plaats op de ranglijst, waar men in 1990 zelfs een vijfde plaats bemachtigde. Bayer Leverkusen zorgde in 1988 zelfs voor een verrassing door de UEFA Cup te winnen.

Bekerwinnaar in 1993

In het seizoen 1992-1993 rekende Bayer Leverkusen af met FC Bergedorf 85, 1. FC Kaiserslautern, VfR Heilbronn, Hertha BSC en Carl Zeiss Jena. Die Werkself bereikte daarmee voor het eerst in de clubgeschiedenis de finale van de DFB-Pokal. De amateurs van Hertha BSC maakten het de manschappen van Dragoslav Stepanovic knap lastig in het Olympiastadion in Berlijn, maar een treffer van Ulf Kirsten volstond voor de bekerwinst: 1-0. Een jaar later eindigde Bayer Leverkusen achter Bayern München en Kaiserslautern als derde in de Bundesliga.

In 1997, 1999, 2000 en 2002 eindigde Bayer Leverkusen telkens als tweede in de Bundesliga. Spelers als Michael Ballack, Dimitar Berbatov, Hans Jörg Butt, Jan Heintze, Niko en Robert Kovac, Lúcio, Erik Meijer, Oliver Neuville, Jens Nowotny, Carsten Ramelow en Bernd Schneider behoorden in die periode zoal tot de selectie. In het seizoen 2001-2002 moest Bayer Leverkusen in de Champions League eveneens genoegen nemen met een tweede plaats. De club werd daardoor gekscherend als Vicekusen betiteld.

Eindelijk kampioen van Duitsland

Bayer Leverkusen eindigde in het seizoen 2010-2011 nogmaals als tweede in de Bundesliga. In de daaropvolgende jaren eindigde de club tussen de derde en zesde positie, met uitzondering van het seizoen 2016-2017 (twaalfde). Het team groeide zodoende uit tot een stabiele subtopper, maar langzaamaan ontwikkelde er een succesformule. Trainer Xabi Alonso leidde Bayer Leverkusen in 2024 naar de historische dubbel (landstitel en DFB-Pokal). Zijn team verloor nationaal zelfs geen enkele wedstrijd. In augustus 2024 werd ook de DFL-Supercup aan de erelijst toegevoegd.

Alonso wist het succes van 2024 niet te evenaren. Bayer Leverkusen deed een nieuwe gooi naar het kampioenschap, maar eindigde uiteindelijk op dertien achterstand van Bayern München als runner-up. De Spaanse trainer maakte vervolgens de overstap naar Real Madrid en werd opgevolgd door de Nederlander Erik ten Hag. Hij fungeerde welgeteld twee competitiewedstrijden (één punt) als eindverantwoordelijke. Volgens Duitse media schortte het onder meer aan de communicatie.

Rivaliteit

Bayer Leverkusen ziet 1. FC Köln als de aartsrivaal. Onderlinge wedstrijden worden doorgaans betiteld als de Rheinland Derby. Ook clubs als Borussia Mönchengladbach en Fortuna Düsseldorf maken extra sentiment los.

Bayer Leverkusen in Europees clubverband

Bayer Leverkusen debuteerde in het seizoen 1986-1987 in het Europese clubvoetbal. De Duitse club had in de eerste ronde van de UEFA Cup weinig moeite met Kalmar FF, maar in de tweede ronde bleek de uitdoelpuntenregel in het voordeel van Dukla Praag. In het daaropvolgende seizoen kwam de formatie uit Noordrijn-Westfalen aanvankelijk beter voor de dag in de UEFA Cup. Men schakelde achtereenvolgens Austria Wien, Toulouse, Feyenoord, FC Barcelona en Werder Bremen uit om in de finale Espanyol na strafschoppen opzij te zetten.

Sinds 1988 is het Bayer Leverkusen nog één keer gelinkt om een Europese finaleplaats te behalen. In het seizoen 2001-2002 wist de club verrassend door te dringen tot de finale van de Champions League, maar een wereldgoal van Zinédine Zidane bezorgde Real Madrid de volle winst: 1-2. In de seizoenen 1994-1995 (UEFA Cup) en 2022-2023 (Europa League) bleek de halve finale het eindstation. Respectievelijk Parma en AS Roma waren in die seizoenen verantwoordelijk voor de uitschakeling van Bayer Leverkusen.

Bayer Leverkusen bereikte in 2024 voor het eerst sinds 2002 weer eens een Europese finale. De ongeslagen reeks van 51 wedstrijden (!) strandde uitgerekend in deze wedstrijd door toedoen van Atalanta Bergamo (0-3).

Nederlandse invloed

Verschillende Nederlanders hebben het shirt van Bayer Leverkusen gedragen. Een overzicht:

Peter Bosz is hoofdtrainer geweest bij Bayer Leverkusen. Hij stond er tussen december 2018 en maart 2021 aan het roer. Erik ten Hag was in dezelfde functie enkele wedstrijden actief in 2025.

Het stadion van Bayer Leverkusen

Bayer Leverkusen speelt sinds 1958 in de BayArena. Aanvankelijk stond het onderkomen bekend als het Ulrich-Haberland Stadion, vernoemd naar de voormalig voorzitter van chemieconcern Bayer AG. In 1998 nam de Bundesliga-club de huidige stadionnaam aan. De thuisbasis van Die Werkself heeft een huidige capaciteit van 30.210 plaatsen.

De BayArena is meermaals gerenoveerd. Leverkusen maakte kans om in 2006 als speelstad te fungeren tijdens het WK, maar de uitbreiding naar veertigduizend plaatsen werd als te ambitieus aangemerkt. Voor het EK van 2024 werd het onderkomen gepasseerd.

Veelgestelde vragen over Bayer Leverkusen

Laatste update: 1 september 2025