Infantino: voetbalschurk of held zonder noppen?

Foto: Infantino: voetbalschurk of held zonder noppen?

Er was in Qatar bijna geen WK-wedstrijd waar bij Giovanni Infantinio niet in beeld kwam. De FIFA-baas is voor de een voetbalschruk, de machtigste marionet van de wereld. De ander ziet hem als held zonder noppen en knielt voor hem neer alsof ‘ie de heilige voetbalvader is. Dat er niemand anders de komende vier jaar FIFA-president wil zijn en de rest van de wereld blijft roepen dat Infantino de voetbalwereld kapot maakt, zorgt ervoor dat de man met de meest onderschatte baan in de voetbalwereld voorlopig nog onbegrepen door de krochten van het internationale voetbal zal moeten trekken.

Er is de afgelopen tien jaar geen WK  geweest waar de organisator niet ter discussie stond. Toen Zuid-Afrika het toernooi van 2010 toegewezen kreeg, kwamen de verhalen over corruptie, de financiële mogelijkheden van het Afrikaanse land en ook de werkomstandigheden, doden tijdens stadionbouw en de leefsituatie van verschillende  bevolkingsgroepen ter sprake.

FIFA

Vier jaar later, toen het toernooi in Brazilië gehouden werd, kwamen de sloppenwijken ook niet continu in beeld. In Rusland (2018) waren het, net als in Qatar, de geschonden mensenrechten en de nieuwe geur van corruptie die het toernooi ontsierden. En in Qatar… In Qatar werden al die bovenstaande clichés weer van stal gehaald. Desalniettemin bewijst Qatar ook dat de FIFA, en vooral Infantino, het systeem dat is gecreëerd, tegen zichzelf is gebruikt.

Het belangrijkste om te onthouden over Qatar: Infantino was niet de baas op het moment dat het kleine oliestaatje het WK toebedeeld kreeg. Dat was nog onder het regime van Sepp Blatter, de Zwitserse sportbestuurder onder wie de corruptie-claims binnen de FIFA zijn hoogtijdagen kenden.

Michel Platini, Joseph Blatter en Ronaldo

Hoe gek het ook klinkt: het bedrijfsmodel van de FIFA is daar ook deels op ingericht. Niet om bewust bepaalde bedragen te kunnen verduisteren of steekpenningen aan te kunnen nemen. De FIFA is voor het bedrijfsresultaat volledig afhankelijk van derden – het is immers geen voetbalclub, maar een overkoepelende organisatie.

Een die je zou kunnen vergelijken met een Europese Unie (27 lidstaten), de NAVO (30 lidstaten), de Verenigde Staten (50 lidstaten) of de World Health Organisation (193 lidstaten).

De FIFA is met 211 lidstaten alleen nóg groter dan die al enorme overkoepelende organisaties.

Verdienmodel FIFA

Net als elk ander bedrijf, is de FIFA ook genoodzaakt om geld te verdienen. Dat Infantino de afgelopen jaren meer teams op toernooien wil – bijvoorbeeld op toekomstige WK voor Clubs, maar eerder ook al op EURO 2020 – heeft één reden: de organisatie van de toernooien is de belangrijkste inkomstenbron voor de FIFA.

Hoe meer teams er op één toernooi zijn dat de FIFA organiseert, hoe langer dat toernooi duurt en hoe meer inkomsten de organisatie genereert. Dat deze inkomsten bovenop de lopende contracten van de wereldvoetbalbond komen, zorgt ervoor dat Infantino de speelkalender nóg voller wil maken. Dat komt hem op veel kritiek te staan. Aan de andere kant doet de man ook gewoon zijn werk; het is immers zijn taak om het bedrijfsresultaat van de FIFA zo positief mogelijk te maken.

De inkomsten van de FIFA zijn in vijf categorieën te verdelen. Eens in de vier jaar kan de FIFA geld innen door de verkoop van televisierechten. Zoals ook in Nederland voorkomt rondom de Eredivisie, Europese en Oranje-wedstrijden, worden deze rechten ook in andere landen aan de hoogste bieder verkocht. Elke wedstrijd die er in een officiële competitie wordt gespeeld, is (indirect) onder de vlag van de FIFA (in Nederland: KNVB à UEFA à FIFA) en dat vormt, buiten de toernooien om, één van de inkomstenbronnen van de FIFA.

Boven die uitzendrechtopbrengsten komen inkomsten uit de marketingpool. Volgens Al Jazeera leverde de commerciële deals rondom het WK 2022 in Qatar de FIFA in totaal zeven miljard euro omzet op. Dat komt voor een groot deel door deals met het organiserende land zelf, Qatar Energy was constant in beeld tijdens de wedstrijden en het vliegveld van Doha was volgens de reclameborden een must see in Qatar, en dat is ook de reden dat zowel FIFA als Qatar straks kunnen zeggen dat dit het (financieel) beste WK ooit was.

Dat is nog los van de kaartverkoop en andere wedstrijd- en licensie-inkomsten (bijvoorbeeld door verkoop van videogame zoals FIFA) die de wereldvoetbalbond op jaarbasis binnen hengelt. De grootste inkomstenbron voor de FIFA is nog altijd de organisatie van grote, internationale toernooien. Dat de FIFA daar óók een listige truc voor heeft gevonden om de kosten te drukken (organiserende land(en) op laten draaien voor alle kosten die gemaakt worden om aan hoge FIFA-eisen te voldoen), maakt het bedrijfsmodel van één van de machtigste organisaties ter wereld ook een blauwdruk voor machtsmisbruik en andere duistere zaken. Als je één keer in de vier jaar je geld kunt verdienen, is het niet meer dan logisch dat het aan de hoogste bieder verkocht wordt.

Belangrijkste inkomstenbron

Dat toernooien ook zonder een WK al de grootste inkomstenbron van de FIFA zijn, maakt dat WK extra belangrijk. Helemaal omdat de FIFA het op organisatorisch vlak de zaken beter geregeld heeft dan welke andere organisatie dan ook. Het draait niet op voor de kosten van de bouw van stadions, hoeft geen geld in te leggen voor de verbetering van de infrastructuur en kan wel al die eisen blijven stellen omdat óók de organiserende landen de commerciële gevolgen van een mondiaal eindtoernooi kennen.

Dat het WK georganiseerd is in een land dat ongeveer net zo groot is als Noord-Brabant en Gelderland bij elkaar, was zonder twijfel hét dieptepunt in de historie van de FIFA. Dat het een commercieel succes is geworden omdat Qatar, waar water duurder is dan olie, naast miljarden aan stadions ook nog miljarden aan sponsoring kon overmaken, is leuk voor het volgende financiële rapport van de FIFA en zal ongetwijfeld worden gebruikt in de PR-machine van Qatar. Het leidt de aandacht alleen af van de zaken die Infantino probeert te doen om de FIFA een voetbalorganisator te maken in plaats van de geld-inner die het onder Blatter geworden is.

Lionel Messi

Dat ook de FIFA als bedrijf geld moet verdienen om het hoofd boven water te houden, maar vooral  om te kunne investeren in het mondiale voetbal, is een proces dat niet zonder centen kan gebeuren. Het tijdperk Blatter heeft voor Infantino veel opgeleverd – zijn huidige baan, bijvoorbeeld.

Dat er niemand is die het takenpakket van de Zwiterse-Italiaan wil overnemen en ideeën van de FIFA-baas al worden afgeschoten voordat de achterliggende gedachten uitgelegd kan worden, zorgt misschien ook  voor de oorzaak-gevolg-relatie voor het feit dat er maar één kandidaat was voor het FIFA-voorzitterschap de afgelopen verkiezing.

Giovanni Infantino

Dat de FIFA-voorzitter een (deels) Zwitser was de afgelopen jaren, heeft wellicht ook een diepere reden. ‘Zwitserland zijn’ betekent niet voor niets een neutrale houding aannemen en dat is wat de FIFA ook moet doen – het verbod op de OneLove-band was niet gericht tegen de campagne, maar tegen het politieke statement van het ene FIFA-lid tegenover het andere FIFA-lid. Daar tussen kan Infantino, ook als het niet om een organiserend land betreft, geen partij kiezen. De andere 209 lidstaten kijken immers, net als de rest van de wereld, over Infantino’s schouders mee.

Dat de voorzitter bij zijn aanstellen eerder een bobo-pyramide dan een wereldvoetbalbond onder zijn hoede kreeg, zorgt ervoor dat de man nog steeds met de kraan open aan het dweilen is. Dat de FIFA één optie heeft om als organisatie geld te verdienen en het Europese speelschema daar simpelweg geen plek voor heeft, maakt Infantino nog geen maffioso of een man die het voetbal kapot probeert te maken. Het bedrijf FIFA probeert, net als elke organisatie, zo veel mogelijk winst te maken – en dat kan de FIFA alleen doen door meer en/of langere toernooien te organiseren.

Dat hoeft alleen niet in Europa te zijn. De FIFA kan in de landen waar de grote spelers niet acteren (Afrika, Azië, Noord-Amerika) nog steeds toernooien organiseren, buiten de Europese competities om. Alleen lost dat het onderliggende probleem niet op: de voetbalwereld wil Financial Fair Play en het wordt geleid door overkoepelende organisaties die zich door hetzelfde geld laten drijven. Hoe dat opgelost kan worden? Dat lijkt niemand te weten. Misschien moeten we daarom vooral blij zijn dat er één iemand zo gek is om nog jaren te willen horen dat hij alles fout doet. Dat terwijl werkbare opties (FIFA herstructureren als non-profitorganisatie, bijvoorbeeld) een nóg hoger fata morgana gehalte hebben dan een nieuw WK in de snikhete woestijn.

PSV Eindhoven
Go Ahead Eagles
Kansen zijn onderhevig aan verandering. Laatst bijgewerkt 26 januari 2023 17:52.

Wat is Infantino?

  • Voetbalschurk
  • Held zonder noppen
144+ Votes

Lees meer

Deel op sociale media:

Wat kost gokken jou? Stop op tijd | 18+ | loketkansspel.nl | Gokken kan verslavend zijn, deel deze inhoud niet met minderjarigen | Algemene voorwaarden zijn van toepassing | #Advertentie