Panathinaikos

Panathinaikos is een Griekse voetbalclub uit de hoofdstad Athene. Thuiswedstrijden van de Trifilara worden afgewerkt in het het Apostolos Nikolaidisstadion.

• Panathinaikos speelt in de Griekse Super League
• De bijnaam van de club luidt ‘Trifalara’
• Het Apostolos Nikolaidisstadion is de thuisbasis van de club
• Panathinaikos veroverde twintig landstitels en twintig bekers

Panathinaikos in nationaal clubverband

Panathinaikos werd op 3 februari 1908 door Giorgos Kalafatis opgericht. Hij en veertig andere atleten besloten te breken met Panellinios Gymnastikos Syllogos na de beslissing om het voetbalteam op te heffen. Aanvankelijk werd de voetbalclub Podosferikos Omilos Athinon genoemd, maar sindsdien heeft men een tweetal naamswijzigingen doorgemaakt. Sinds 15 maart 1924 is de naam Panthinaikos Athlitikos Omilos (PAO) in gebruik, kortweg Panathinaikos.

Niet alleen de naam heeft een gedaantewisseling doorgemaakt. Panathinaikos werd in 1908 gesticht als voetbalclub, maar gaandeweg is men uitgegroeid tot een zeer succesvolle omnisportvereniging. Ook sporten als atletiek, basketbal, volleybal, rugby en wielrennen alsmede verschillende vechtsporten hebben een plek binnen de club.

Financiële zorgen beëindigen succes

Panathinaikos, dat voor een klaverblad heeft gekozen als clublogo, is uitgegroeid tot een van de meest succesvolle voetbalclubs van Griekenland. In 1930 lukte het voor de eerste keer om de landstitel binnen te slepen. In 1949 en 1953 volgden het tweede en derde kampioenschap, waarna een zeer succesvol tijdperk aanbrak. Tussen 1960 en 1996 liep het aantal landstitels op naar achttien.

In de 21ste eeuw heeft Panathinaikos de succesformule nog maar sporadisch gevonden. Alleen in 2004 en 2010 werd de club nog kampioen van Griekenland, waar aartsrivaal Olympiakos Piraeus veelvuldig de macht greep. In het Griekse bekertoernooi wist Panathinaikos nog wel meermaals succes te boeken. In 2024 werd deze trofee voor de twintigste keer in de prijzenkast geplaatst.

Het uitblijven van grote successen was deels te wijten aan de financiële problemen. Panathinaikos moest het Olympisch Stadion van Athene zelfs verlaten voor een terugkeer naar het oude onderkomen, kreeg meermaals te maken met sancties (onder meer uitsluiting voor Europees voetbal) en balanceerde in 2013 op de rand van de financiële afgrond. De Griekse voetbalbond voelde zich zelfs genoodzaakt om de proflicentie in te trekken, maar een faillissement bleef uiteindelijk uit.

Rivaliteit

Het zal niemand verbazen dat Olympiakos Piraeus en Panathinaikos een slechte relatie onderhouden. Niet alleen komen beide voetbalclubs uit Athene, maar zij worden ook nog eens gezien als de grootste clubs van Griekenland. Onderlinge wedstrijden worden dan ook aangemerkt als de ‘Derby van de eeuwige vijanden’.

Panathinaikos in Europees clubverband

Panathinaikos mocht in 1960 voor het eerst aantreden op het Europese podium. De club mocht Griekenland vertegenwoordigen in de Europacup I, maar het Tsjechische Hradec Králové bleek over twee wedstrijden nipt te sterk (0-1). In daaropvolgende jaren lukte het Panathiniakos evenmin om grote successen neer te zetten buiten eigen land. Het team werd niet alleen uitgeschakeld door clubs als Juventus, Bayern München en Athletic Bilbao, maar ook door bescheiden clubs als Polonia Bytom, Ferencváros en FC Vorwärts Berlin.

In het seizoen 1970-1971 zorgde Panathinaikos voor een doorbraak. De Griekse topclub rekende in het Europacup I-toernooi achtereenvolgens af met Jeunesse Esch, Slovan Bratislava, Everton en Rode Ster Belgrado. Op 2 juni 1971 stond men vervolgens tegenover Ajax, met Johan Cruijff als sterspeler. In Londen maakten Dick van Dijk en Arie Haan het verschil voor de Amsterdammers, die daarmee de eerste van drie opeenvolgende Europese triomfen behaalden.

Na 1971 speelde Panathinaikos nooit meer een Europese finale. De Grieken produceerden wel een aantal serieuze pogingen, maar zowel in 1984-1985 (Europacup I) als 1995-1996 (Champions League) bleek de halve finale het eindstation. Respectievelijk Liverpool en opnieuw Ajax dwarsboomden de route naar de finale. In de 21ste eeuw probeerde Panathinaikos het nog wel meermaals in de Champions League en Europa League, maar grote successen bleven uit.

Balans tegen Nederlandse clubs

Panathinaikos speelde tot en met 23 oktober 2025 vijftien officiële wedstrijden tegen een Nederlandse club. De Grieken wonnen viermaal en speelden tweemaal gelijk, maar de Eredivisie-clubs waren in de meeste gevallen de sterkste: negenmaal. Het doelsaldo pakt daarmee ook ruimschoots uit in het voordeel van de Nederlandse elftallen: 14-22.

Ajax was het vaakst de tegenstander van Panathinaikos: zevenmaal. De Amsterdammers wonnen vijfmaal, waaronder de Europacup I-finale van 1971. Twee onderlinge ontmoeting eindigden in Grieks voordeel, waarbij de strafschoppenreeks in 2024 alsnog in Amsterdams voordeel werd beslist. Panathinaikos won ook één keer van zowel PSV en Feyenoord, die ook allebei een remise moesten toestaan. De Eindhovenaren wonnen de twee overige ontmoetingen met Trifilara, de Rotterdammers eenmaal.

Nederlandse invloed

Verschillende Nederlanders hebben het shirt van Panathinaikos gedragen. Een overzicht:

Panathinaikos stond in de periode 2008-2009 onder leiding van Henk ten Cate. Hij is de enige Nederlander die de Griekse topclub leidde, maar niet de enige bekende naam op de lijst met trainers. Ook voetbalicoon Ferenc Puskás, voormalig Ajax-trainer Stefan Kovács en voormalig Eredivisie-spits Yannis Anastasoui waren in deze functie actief.

Het stadion van Panathinaikos

Panathinaikos werkt de thuiswedstrijden af in het Apostolos Nikolaidisstadion, dat is vernoemd naar voormalig atleet en bestuurder Apostolos Nikolaidis. Het eigen onderkomen werd in 1922 geopend en is het oudste voetbalstadion van Griekenland. De huidige capaciteit bedraagt iets meer dan zestienduizend plaatsen.

Het Apostolos Nikolaidisstadion werd jarenlang als onderkomen voor het nationale team van Griekenland. Panathinaikos verliet het stadion in 1984 voor het Olympisch Stadion van Athene, maar door uiteenlopende redenen keerde de club meermaals terug op vertrouwde grond. Momenteel is dit opnieuw het onderkomen van Panathinaikos.

In het stadion is een grote indoorhall gebouwd voor andere sporten.

Veelgestelde vragen over Panathinaikos

Laatste update: 23 oktober 2025