PSV heeft Gakpo-vervanging al in huis

De ogen waren in de eerste seizoenshelft van PSV gericht op Cody Gakpo. De aanvaller maakte gisteren zijn toptransfer naar Liverpool. Geld om een vervanger van tien tot twintig miljoen euro binnen te halen, lijkt er niet te zijn in Eindhoven. Daardoor wordt het netwerk van Marcel Brands aangesproken, maar nog véél meer dan in de eerste seizoenshelft, krijgt Van Nistelrooy de kans zijn trainerskwaliteiten te tonen.

Ruud van Nistelrooy was na het (gedwongen) vertrek van John de Jong nog de enige voorvechter van een langer verblijf van Cody Gakpo. De oud-topspits van onder andere Manchester United en Real Madrid zag de bui ongetwijfeld al hangen: Gakpo was met negen doelpunten en twaalf assists in veertien Eredivisiewedstrijden de rots waar Van Nistelrooy zijn ploeg op bouwde. Tijdens de blessure van Luuk de Jong was Gakpo vaak ook de aangewezen man om de Eindhovenaren over water én naar de overwinning liet lopen en op dit moment is er bij PSV geen groot budget om de sterspeler te vervangen.

PSV

Dat John de Jong met terugwerkende kracht nog een bloemetje verdient, zal de laatste zorg zijn voor Van Nistelrooy. De trainer leek tijdens en na het WK zich al te beseffen dat de truc die in de zomerstop werd uitgehaald, niet meer zou werken. Dat was waarschijnlijk ook al kansloos geweest als Manchester United in de zomer had doorgepakt. Gakpo gaf aan dat hij de hele zomerwindow richting een transfer naar Old Trafford werkte. Die overgang niet door en Leeds United bleek voor Gakpo niet het gewenste alternatief.

Dat niet alleen John de Jong en Ruud van Nistelrooy dus goed uit. Ook de penningmeester, Marcel Brands en de Raad van Commissarissen zullen met de wijsheid van nu tóch tevreden zijn met de handelingen van de vertrokken technisch directeur. Dat de positie van De Jong nog steeds onhoudbaar was, lijkt vooral door de jaren vóór Van Nistelrooy en de terugkeer van Brands te komen. Toen werd er flink geïnvesteerd, viel het sportieve succes ondanks de prijzen tegen en kon er ook op de transfermarkt niet genoeg succes geboekt worden om de investeringen terug te verdienen.

In zekere zin heeft de transfer van Gakpo meer met het voetbalbedrijf dan de sportieve ambities van de club te maken. Toen de berichten over de vergevorderde gesprekken tussen Liverpool en PSV de headlines haalde, werden dure spelers zoals Jesper Karlsson (AZ) en Viktor Tsygankov (Dynamo Kiev) in verband gebracht. Eerstgenoemde werd al doorgestreept door Marcel Brands, mogelijk door de vraagprijs van twintig miljoen euro. Tsygankov is een linksbenige rechtsbuiten en de Eindhovenaren hebben behoefte aan een rechtsbenige linksbuiten – of Simons moet van hangend op rechts naar hangend op links verschuiven.

Cody Gakpo

Voor Gakpo zelf was het laatste halve seizoen in het shirt van PSV geen barre tocht door de woestijn. Ten minste, in de loop van de eerste seizoenshelft kwam de 23-jarige vleugelaanvaller er steeds beter in. Los van zijn rendement, de acties en het dreiging die er van Gakpo afkomt, tekent het contrast van Gakpo in de voorronde van de Champions League en de Gakpo van het afgelopen WK de ontwikkeling die de linksbuiten heeft doorgemaakt.

In de vier wedstrijden tegen AS Monaco en Glasgow Rangers was Gakpo een schim van zichzelf. De linksbuiten had er net een succesvol seizoen op zitten, werd in verband gebracht met de grootste clubs ter wereld en dan is het logisch dat, wanneer je voor het eerst op zo’n groot podium staat, jezelf wil bewijzen. Dat lukte Gakpo destijds op dat niveau nog niet, maar stellen dat daar zijn United-transfer op geklapt is, lijkt wat overdreven. United staat nu wel beter voor dan Liverpool, maar de slechte competitiestart en het verdere moeizame seizoen kunnen ook gezien worden als redenen om vijftig miljoen euro voor Gakpo neer te tellen.

Klopp prees Gakpo al om zijn huidige niveau, intelligentie en zijn honger om altijd beter te worden. Dat bewees de Nederlander uitgerekend in de woestijn van Qatar. In plaats van zichzelf voorbij te lopen, blinde acties in te zetten en te passen zonder te kijken, speelde Gakpo voor Oranje bedachtzaam, zocht hij zonder bal de ruimtes op en koos hij alleen voor de actie wanneer de ruimte er lag – en was er, in tegenstelling tot afgelopen zomer, een club die vijftig miljoen euro wilde neertellen.

Gakpo’s drie doelpunten in de groepsfase van het WK helpen ook mee. De rust waarmee Gakpo, helemaal in vergelijking met de Champions League-voorronde, in Qatar op het veld stond, kon hij zelfs in de Eredivisie niet laten zien. Dat kan met allerlei variabelen te maken hebben, van het systeem tot aan de teamgenoten, maar een verschil dat in de basis begint bij de hand van de trainer. Dat Van Nistelrooy er ook niet vies van is om zijn eigen tactische denkfouten toe te geven en op te lossen, liet hij in zijn eerste halve jaar al zien. De topscorer, top-aangever en meest dreigende man vervangen zonder dat je veel geld voor een vervanger kan neertellen, is geen makkelijke.

Ruud van Nistelrooy

Ook niet op het moment dat de Gakpo-vervanging eigenlijk al in de selectie zit. Met Anwar El Ghazi is er deze zomer al een speler gehaald die in het profiel van Gakpo past: een sterke, doelgerichte aanvaller die ook zijn mannetje op regelmatige basis voorbij komt. El Ghazi heeft, helemaal als rechtsbuiten, wel last van het “standje alsmaar rechtdoor” in zijn acties. Dat is vanaf de linkerflank natuurlijk anders, al kan dat PSV ook in lastige situaties brengen. Als El Ghazi veel acties inzet terwijl de ruimte er niet altijd ligt, dan heeft dat vaker balverlies dan gevaar als gevolg.

Met Xavi Simons is er per direct een meer voor de hand liggende vervanger beschikbaar. Vooral omdat de focus van de individuele actie dan van links (Gakpo) naar Noni Madueke op rechts verschuift. Daardoor blijft Van Nistelrooy ook ruimte houden voor Joey Veerman. De middenvelder komt door de effectiviteit van het duo Ibrahim Sangaré – Erick Gutierrez, dat Van Nistelrooy weer in ere herstelde na een mislukt experiment met een inschuivende middenvelder, nog niet in aanmerking voor een plek op zijn favoriete positie.

Dat laatste kan ook te maken hebben met de vele tegendoelpunten die PSV zonder defensief blok tegen kreeg. Dat lijkt ook nog een optie om het vertrek van Gakpo op te vangen: de verdediging versterken. Als de achterhoede, en vooral het centrum, een stuk stabieler staat dan in de eerste helft van het seizoen, kan Van Nistelrooy in de linie daarvoor ook meer risico nemen en meer voetbal vanaf het controlerende middenveld inbrengen.

Daardoor ligt de focus voor de Gakpo-vervanging meer bij trainer Van Nistelrooy dan bij een sprankelende miljoenenaanwinst – al zou een combinatie van die twee helemaal mooi zijn voor de Eindhovenaren. In de basis heeft de trainer de vervangers al in huis – want ook achter Madueke zijn er nog meer linksbenige rechtsbuitens in de selectie van PSV – en met een fitte Luuk de Jong in de spits, is het alleen hopen op goede voorzetten voor doelpunten. Of dat ook net zo gemakkelijk gaat zónder dat extra zetje van Gakpo, is als een ultieme test in de vroege trainerscarrière van Van Nistelrooy. Ook mét de Gakpo-miljoenen op de bankrekening geldt immers: zonder Champions League-voetbal zal PSV eerst moeten verkopen om überhaupt om het landskampioenschap te kunnen spelen.