Het nationale voetbalteam van Zuid-Afrika is actief onder de vlag van zowel de CAF als de FIFA. De ploeg staat bekend onder de bijnaam Bafana Bafana.

• Het nationale team van Zuid-Afrika maakt deel uit van de SAFA
• De bijnaam van het team luidt ‘Bafana Banafa’
• Het land ontbrak decennialang op eindtoernooien door de Apartheid
• Zuid-Afrika debuteerde in 1996 met een eindzege op de Afrika Cup
• Vooralsnog kwam men nooit verder dan de groepsfase van het WK

Het nationale voetbalteam van Zuid-Afrika

De Zuid-Afrikaanse voetbalploeg maakt deel uit van de South African Football Association (SAFA), dat sinds 1991 operationaal is. Een jaar later besloten de wereldvoetbalbond FIFA en de Afrikaanse voetbalbond CAF ‘ja’ te zeggen tegen het aangevraagde lidmaatschap. Het is beslist zo dat het voetbal in Zuid-Afrika pas aan het einde van de twintigste eeuw een vlucht nam. De eerste voetbalfederatie van het land dateerde zelfs al van 1892, maar vanwege aanhoudende problemen maakte men plaats voor een nieuwe organisatie.

Het verleden van Zuid-Afrika heeft een duistere kant. In 1956 behoorde men tot de oprichters van de Confédération Africaine de Football (CAF), dat onder meer de Afrika Cup organiseerde. Het nationale team werd echter uitgesloten van deelname voor de eerste editie van 1957 en ontving evenmin toestemming om de daaropvolgende decennia deel te nemen. Dat had alles te maken met de Apartheid. Vanwege het geldende systeem in het land waren geen raciaal gemengde teams toegestond en dat bleef op sportief gebied niet zonder grote consequenties.

Zuid-Afrika mocht evenmin deelnemen aan de verschillende kwalificatietoernooien voor het WK. De FIFA besloot Bafana Bafana in aanloop naar het WK van 1966 in te delen bij het continent Oceanië. Australië, Noord-Korea en Zuid-Korea behoorden tot de potentiële tegenstanders, maar later bleek de situatie ernstig genoeg voor uitsluiting. De FIFA voelde zich zelfs genoodzaakt om het lidmaatschap nietig te verklaren. Tot en met de jaren tachtig was deelname aan welk internationaal toernooi dan ook onmogelijk.

Meteen Afrika Cup-winnaar

Aan het begin van de jaren negentig maakte Zuid-Afrika een frisse start. Nelson Mandela werd na 27 jaar gevangenisstraf vrijgelaten, steeds meer controversiële Apartheid-reglementen verdwenen en ook op sportief gebied ontstond er een nieuwe situatie. Met de SAFA ontstond een nieuwe voetbalbond, waar de CAF en de FIFA een jaar later groen licht gaven voor een hereniging. In 1996 debuteerde het nationale team op de Afrika Cup en men wist deze eindronde meteen te winnen door Tunesië met 2-0 te verslaan. Mark Williams maakte beide doelpunten.

Zuid-Afrika wist zich eveneens te plaatsen voor het WK van 1998. Onder leiding van bondscoach Philippe Troussier debuteerde het team met een 3-0 nederlaag tegen gastheer Frankrijk. Benni McCarthy, die in Nederland naamsbekendheid kreeg als speler van Ajax, maakte in de tweede groepswedstrijd tegen Denemarken (1-1) het eerste doelpunt op het wereldkampioenschap. Shaun Bartlett scoorde zelfs tweemaal in het duel met Saudi-Arabië, maar dat leverde slechts een tweede punt op: 2-2.

Met twee punten sneuvelde Zuid-Afrika in 1998 reeds in de groepsfase. Naast de genoemde namen waren ook spelers als Hans Vonk, Quinton Fortune en Lucas Radebe aanwezig op het WK-podium. In 1998 en 2000 was Bafana Bafana eveneens actief op de Afrika Cup, maar dit leverde ‘slechts’ een tweede en een derde plaats op. Op het WK van 2002 in Japan en Zuid-Korea bleef men steken in een groep met Paraguay, Slovenië en Spanje (vier punten). Wel zorgde Siyabonga Nomvethe voor een historische zege op Slovenië: 1-0.

Historische WK-organisatie

In 2002 strandde Zuid-Afrika door toedoen van Mali (0-2) reeds in de kwartfinale van de Afrika Cup. Op de Afrikaanse eindtoernooien van 2004, 2006 en 2008 wist men daarentegen de groepsfase niet eens te overleven om vervolgens ook nog eens twee edities te missen. Het nationale team ontbrak eveneens op het WK van 2006, maar had vier jaar later de eer om het wereldkampioenschap te huisvesten als eerste Afrikaanse land ooit. Een fraaie 2-1 overwinning op Frankrijk volstond niet door toedoen van Mexico (1-1) en Uruguay (0-3).

Het organiseren van het WK van 2010 verliep niet geruisloos. Volgens de Amerikaanse justitie had het land steekpenningen ter waarde van tien miljoen dollar betaald aan FIFA-vicepresident Jack Warner, maar de SAFA noemde die beschuldigingen ‘ongegrond’. “We zijn teleurgesteld in deze beschuldigingen”, verklaarde een woordvoerder namens de Zuid-Afrikaanse voetbalbond. “Onze campagne werd gevoerd door onder anderen de oud-presidenten Nelson Mandela en Thabo Mbeki. Dat zijn integere mannen.”

Zuid-Afrika plaatste zich niet voor de WK’s van 2014, 2018 en 2022. Ook ontbrak het land op de Afrika Cup-edities van 2017 en 2021, maar ook op de andere eindtoernooien ontbrak het aan glans. In 2023 kwam men nog het dichtst in de buurt van het ultieme succes van 1996 door de halve finale te bereiken. Ondanks de late gelijkmaker van Teboho Mokoena ging het in de strafschoppenserie mis tegen Nigeria. Wel nam men sportieve revanche vanaf elf meter door DR Congo te verslaan in de troostfinale.

Terugkeer op het wereldtoneel

Door toedoen van Kameroen (2026) sneuvelde Zuid-Afrika begin 2026 reeds in de achtste finale van de Afrika Cup. Wel had men zich in de tussentijd geplaatst voor het WK van datzelfde jaar. Bafana Bafana overleefde voor het eerst de groepsfase als nummer twee achter Mexico, maar ging in de zestiende finale ten onder dankzij een andere gastheer: Canada (0-1).

Zuid-Afrika op eindtoernooien

Door het Apartheid-regime ontbrak Zuid-Afrika decennialang op eindtoernooien, maar vanaf de jaren negentig was men regelmatig te bewonderen op de Afrika Cup en het WK. In de onderstaande tabellen treft u een overzicht.

Afrika Cup

WK

Overige toernooien

Zuid-Afrika versus Nederland

Het Zuid-Afrikaanse voetbalteam speelde vooralsnog twee interlandwedstrijden tegen het Nederlands elftal. Op 2 november 1924 stonden beide landen in een oefeninterland tegenover elkaar in Amsterdam. Wim Volkers en Jan de Natris bezorgden de oranjehemden binnen negentien minuten een comfortabele voorsprong, waar John Murray kort daarna de eindstand op 2-1 bepaalde. Een weerzien volgde op 4 juni 1997 in Johannesburg. Opnieuw won Oranje dankzij treffers van Giovanni van Bronckhorst en Jean-Paul van Gastel: 0-2.

Veelgestelde vragen over het Zuid-Afrikaanse voetbalteam

Laatste update: 29 juni 2026