Botafogo FR is een Braziliaanse voetbalclub uit de miljoenenstad Rio de Janeiro. Thuiswedstrijden van de Fogão worden afgewerkt in het Estádio Olímpico Nilton Santos.

• Botafogo FR werd opgericht in 1904
• Het Estádio Olímpico Nilton Santos is de thuisbasis van de club
• De bijnaam van het team luidt ‘Fogão’
• Botafogo FR veroverde drie landstitels en twee Série B-titels
• Het team won daarnaast 21 staatskampioenschappen

Botafogo FR in nationaal clubverband

Tijdens de negentiende eeuw zagen verschillende roeivereniging het levenslicht in Brazilië, waaronder Grupo de Regatas Botafogo uit 1891. De mannen uit Rio de Janeiro boekten grote successen op het water, maar geleidelijk besloot men het aandachtsveld te verbreden. Dit resulteerde op 25 oktober 1903 in de eerste voetbalwedstrijd tegen de roeiers van Flamengo, die duidelijk een maatje te groot bleken (1-5). Ondanks de stevige nederlaag smaakte het voetballen overduidelijk naar meer.

Op 12 augustus 1904 werd een nieuwe club gestart onder de naam Electro Club. In de daaropvolgende maand besloten de leden evenwel een eerste naamsverandering door te voeren, met Botafogo Football Club als uitkomst. Met het Italiaanse Juventus als voorbeeld koos men voor de clubkleuren zwart-wit. De manschappen uit Rio de Janeiro speelden in de beginjaren enkel oefenwedstrijden, maar vanaf 1906 ontstond er een georganiseerde competitie in de stad: het Campeonato Carioca.

In 1907 eindigden Botafogo FC en Fluminense op gelijke hoogte. De sportieve rivaal besloot zich dankzij een beter doelsaldo uit te roepen tot kampioen, maar dat leidde tot een jarenlang getouwtrek. Pas in 1996 (!) besloot de voetbalbond om de controverse te beëindigen door beide teams uit te roepen tot kampioen van de Campeonato Carioca. De grootste overwinning uit de clubgeschiedenis volgde op 30 mei 1909: 24-0 tegen Mangueira. Gilbert Hime scoorde negen keer, Flávio Ramos zeven keer.

Gloriejaren in Rio

Fluminense domineerde het kampioenschap van Rio de Janeiro in de beginjaren. Botafogo FC beleefde in 1910 een valse start, maar wist de hegemonie van de stadsgenoot dat jaar te beëindigen. In 1911 ontstond een flinke rel als gevolg van een vechtpartij op het voetbalveld. De Fogão besloten zich zelfs terug te trekken en een nieuwe voetbalbond in het leven te roepen (Associação de Football do Rio de Janeiro). Men kroonde zich in de nieuwe competitie tot nummer één, maar in 1913 fuseerden beide bonden alweer.

Door de hereniging steeg de weerstand voor Botafogo FC. Dit was terug te zien in de resultaten, met een dreigende degradatie in 1923 als dieptepunt. Mede dankzij sterspelers Nilo en Carvalho Leite verliepen de jaren dertig van de 21ste eeuw daarentegen voortreffelijk. Tussen 1930 en 1935 behaalde de club maar liefst vijf Campeonato Carioca-kampioenschappen. Voor het WK van 1934 in Italië selecteerde de bondscoach van Brazilië (Luiz Vinhaes) zelfs tien spelers van Botafogo FR. Spanje bleek desondanks al in de eerste ronde te sterk: 1-3.

In de jaren veertig fuseerde de club tot Botafogo FR. Er stond opnieuw een ijzersterk team op het veld, maar desondanks werd het eerste staatskampioenschap pas in 1948 behaald. Een 3-1 zege op concurrent Vasco da Gama gaf in de laatste speelronde de doorslag. Het betrof de eerste titel voor verdediger Nílton Santos, die uiteindelijk meer dan zevenhonderd wedstrijden voor de club speelde. Hij speelde 75 interlands voor Brazilië. Vanaf 1953 had men een andere grote naam in de geledingen: Garrincha.

Eerste landstitel

Brazilië veroverde in 1958 de eerste wereldtitel. De spelers van Botafogo FR hadden een aandeel in dat succes, maar ook andere Série A-clubs leverden een bijdrage. Zo diende zich namens Santos FC een nieuw toptalent aan: aanvaller Pelé, die uitgroeide tot een voetbalicoon. In 1962 en 1970 wisten de Seleção de wereldbeker opnieuw binnen te slepen. Ondertussen lag de nadruk natuurlijk niet alleen maar op het nationale team. Zelf kroonden de Fogão zich opnieuw tot staatskampioen in de jaren 1957, 1961, 1962, 1967 en 1968.

Aan het einde van de jaren vijftig introduceerde Brazilië een nationaal kampioenschap voor staatskampioenen: de Taça Brasil. Botafogo FR mocht in 1962 voor het eerst deelnemen. In de halve finale rekende men af met SC Internacional, maar in de finale bleek het Santos FC van Pelé over drie wedstrijden te sterk (3-4, 3-1 en 0-5). Het team speelde in het volgende jaar geen rol van betekenis. Wel mocht het team uit Rio de Janeiro in die periode voor de eerste keer deelnemen aan de Copa Libertadores, de Champions League van Zuid-Amerika.

In 1968 mocht Botafogo FR voor de derde keer deelnemen aan de Taça Brasil. Het team wist de finale te bereiken ten koste van Cruzeiro EC en rekende vervolgens af met Fortaleza EC (2-2 uit, 4-0 thuis). Daarmee was de eerste landstitel uit de clubgeschiedenis een feit. Aan het begin van de jaren zeventig maakte de Taça Brasil plaats voor de hedendaagse Série A. Alle recente staatskampioenen mochten deelnemen aan deze competitie, waar andere prestigieuze teams de overige plekken mochten innemen.

Tweede kampioenschap

Botafogo FR eindigde tijdens het eerste Série A-seizoen (1971) als derde achter Atlético Mineiro en São Paulo. Ten koste van SC Corinthians Paulista bereikte men in 1972 zelfs de finaleronde, maar de ontmoeting met SE Palmeiras eindigde in 0-0. De opponent presteerde beter in het algehele klassement en kroonde zich op basis daarvan tot landskampioen. Een tweede landstitel liet vervolgens even op zich wachten. In de jaren zeventig bleef de prijzenkast onaangeroerd en in de jaren tachtig bleef de oogst beperkt tot één staatskampioenschap (1989).

Vanaf de jaren negentig verbeterde de sportieve situatie van Botafogo FR. Het team veroverde zowel in 1990, 1996 als 1997 het staatskampioenschap. Tussendoor behaalde men tevens de tweede landstitel door Santos FC over twee wedstrijden met 3-2 te verschalken. Een prachtig succes, maar een passend vervolg bleef uit. In 2002 degradeerde men zelfs naar de Série B door als 26ste en laatste te eindigen in de Série A. Een tweede plaats achter SE Palmeiras volstond desondanks voor een snelle comeback op het hoogste niveau.

Als nummer twintig van de Série A wist Botafogo FR in 2004 ternauwernood de Série A-status te behouden. In de volgende seizoenen handhaafde men zich probleemloos door respectievelijk een negende en twaalfde plaats neer te zetten. De Fogão presteerden in de volgende seizoenen grillig, maar de prestaties volstonden wel voor twee nieuwe trofeeën. Zowel in 2006, 2010 als 2013 werd een nieuw staatskampioenschap gevierd. Voormalig Oranje-international Clarence Seedorf speelde een rol in dat laatstgenoemde jaar.

Tweede degradatie, derde landstitel

Seedorf speelde tussen 2012 en 2013 namens Botafogo FR. De middenvelder beëindigde zijn voetbalcarrière begin 2014. Zonder de Nederlander ging het bergafwaarts voor het team, dat voor de tweede keer in de geschiedenis degradeerde uit de Série A. Opnieuw bleef de schade beperkt tot één seizoen door de Série B-titel te grijpen in 2015. De degradatie had weinig impact op het team, dat een geslaagde comeback beleefde door als vijfde te eindigen en een Copa Libertadores-ticket verdiende.

Botafogo FR promoveerde in 2021 andermaal als kampioen na één seizoen in de Serie B. In 2023 leek men op weg naar het derde landskampioenschap, maar een dramatische eindspurt zorgde uiteindelijk voor een vijfde plaats. De clubleiding stelde in april 2024 een nieuwe hoofdtrainer aan in de persoon van Artur Jorge. Het bleek een voortreffelijke keuze. Onder diens leiding veroverde de club later dat jaar de derde landstitel uit de clubgeschiedenis. Ook buiten Brazilië maakte men een voortreffelijke indruk door de Copa Libertadores te winnen.

Tijdens het 2025-seizoen stond Botafogo FR enige tijd onder leiding van Davide Ancelotti, de broer van Carlo Ancelotti. De Italiaan wist de regerend landskampioen slechts naar een zesde plaats te loodsen in de Série A. Het volgende seizoen verliep eveneens stroef, maar men verraste in september 2026 wel door Hakim Ziyech binnen te halen als aanwinst.

Rivaliteit

Rio de Janeiro telt niet alleen een gigantisch aantal inwoners, maar is ook de thuisbasis van talloze voetbalclubs. Botafogo FR hoort historisch gezien tot de grootste vier clubs met Flamengo, Fluminense en Vasco da Gama. De ontmoetingen met Fluminense staan bekend als Clássico Vovô, dat refereert aan de lange geschiedenis tussen beide teams (vanaf 1905). Buiten Rio de Janeiro is er sprake van rivaliteit jegens Santos FC.

Botafogo FR in internationaal clubverband

In 1963 was Botafogo FR voor het eerst actief in de Copa Libertadores, het grootste clubtoernooi van Zuid-Amerika. Het Peruviaanse Alianza Lima en het Colombiaanse Millonarios bleken in de groepsfase geen partij, maar in de halve finale bleek competitiegenoot Santos FC een maatje te sterk. De manschappen uit Rio de Janeiro mochten eveneens deelnemen aan de edities van 1973 (tweede groepsfase), 1996 (achtste finale), 2014 (groepsfase) en 2017 (kwartfinale). Groot succes buiten Brazilië bleek nog een brug te ver.

Botafogo FR keerde in 2024 terug op het hoogste niveau van Zuid-Amerika. De Série A-formatie zorgde voor een ultieme stunt door de finale te bereiken door achtereenvolgens SE Palmeiras, São Paulo en River Plate uit te schakelen. In de finale rekende men vervolgens af met Atlético Mineiro: 3-1. Gregore incasseerde al na twee minuten een rode kaart, maar desondanks greep men de eindzege. Luis Henrique, Alex Telles (strafschop) en Júnior Santos zorgden voor de beslissing in het Estadio Monumental van Buenos Aires.

Titelverdediger Botafogo FR werd in 2025 al in de zestiende finale uitgeschakeld door LDU Quito. In het volgende jaar overleefde men de kwalificatiefase niet eens.

Nederlandse invloed

Enkele Nederlanders hebben het shirt van Botafogo FR gedragen. Een overzicht:

Het stadion van Botofogo FR

Het Estádio Olímpico Nilton Santos is de thuisbasis van Botafogo FR. In 2007 maakte de voetbalclub uit Rio de Janeiro de overstap naar het gloednieuwe onderkomen. Aanvankelijk droeg het stadion de naam van João Havelange, die in de periode 1974–1998 naamsbekendheid verkreeg als president van de wereldvoetbalbond FIFA. Sinds 2015 is Nilton Santos de naamdrager van het stadion. De voormalig verdediger speelde meer dan zevenhonderd wedstrijden voor de club en was daarnaast jarenlang Braziliaans international.

In het Estádio Olímpico Nilton Santos is er plaats voor 46.931 voetbalsupporters. Bij andere gelegenheden, waaronder concerten, kan de capaciteit oplopen tot zo’n zeventigduizend. Artiesten als Justin Bieber, Guns N’ Roses, Coldplay, The Weeknd, Taylor Swift, Bruno Mars en Shakira hebben er opgetreden. Sinds de opening fungeerde het stadion tevens als decor voor de Olympische Spelen van 2016 en de Copa América van 2021.

Veelgestelde vragen over Botafogo FR

Laatste update: 15 september 2026