Gakpo kiest gevaarlijk loopbaanpad

Cody Gakpo en PSV zijn opnieuw met elkaar in gesprek over een verlening van de samenwerking. De Eindhovenaren willen hun sterspeler nog één jaar binnenboord houden om hem met een landskampioenschap op zak naar de een Europese topcompetitie te sturen. Met twee nieuwe trainers in de traditionele top drie ligt de strijd om het landskampioenschap meer dan open, maar een extra jaar bij PSV in plaats van een toptransfer zorgt niet altijd voor een garantie op het succes uit het Philips Stadion. Helemaal niet als hangende linksbuiten in de Premier League. 

Het seizoen van Cody Gakpo bij PSV was er een met twee gezichten. De hangende linksbuiten draaide een ongekend effectief seizoen (21 doelpunten en vijftien assists), maar het lukte de international van het Nederlands elftal niet om een heel seizoen lang fit te blijven. Dat maakt de productie van de aanvaller des te indrukwekkender – helemaal in de wetenschap dat je als aanvaller dan meerdere keren in seizoen opnieuw in je ritme moet komen. De status van de Nederlander bij de Eindhovense vereniging hielp hem natuurlijk een handje. Als het aan de clubleiding van PSV ligt, blijft Gakpo nog (minimaal) één jaar verbonden aan de Eindhovenaren. Hoewel alle signalen op groen lijken te staan voor een extra jaartje in Eindhoven, helemaal met het WK en de grote mutaties aan de top in het achterhoofd. Dat lijkt de meest veilige optie voor Gakpo, al zijn er ook PSV’ers die zich eerder verslikte in dezelfde honger naar een Eindhovens landskampioenschap. 

Cody Gakpo

Dat er vrijwel geen vergelijkingsmateriaal is voor het spelersprofiel van Gakpo, is één van de redenen dat clubs als Arsenal nadrukkelijk naar zijn diensten hengelen. De 22-jarige aanvaller heeft een techniek die vergelijkbaar is met Memphis Depay, maar heeft een teamspiritgevoel die doet denken aan Mark van Bommel. Hij heeft de snelheid waarmee Steven Bergwijn over de flanken flitste, maar een voetbalintelligentie die eerder in de buurt bij Mario Götze komt. Maar zijn belangrijkste kwaliteit, het gemak waarmee hij doelpunten maakt, is ook zijn grootste valkuil voor de toekomst. 

De posities in en rondom de zestien waar Gakpo zichzelf in weet te dribbelen of te combineren, hebben bij een doelpunt vaak één ding gemeen. De aanvaller probeert ten altijd in de zone van het vijfmetergebied van de doelman te komen – de afstand naar de goal is natuurlijk wel per situatie anders. Of je de aanvaller nu in de diepte stuurt of hem op de flank naar binnen ziet trekken: altijd is Gakpo op zoek naar de sweetspot die Ruud van Nistelrooy in zijn beste dagen als geen ander vond. 

Dat maakt Gakpo een klasse op zichzelf in het Nederlandse voetbal. In het internationale veld is de viervoudig international van het Nederlands elftal alleen te vergelijken met de man die zijn beste tijd in het shirt van Arsenal kende. Misschien is Thierry Henry wel de reden dat Gakpo een kleine grote voorliefde heeft voor The Gunners, al is de kans dat Arsenal een nieuwe Henry in Gakpo ziet een stuk groter. 

Transfer?

Net als Gakpo was de Franse aanvaller erg snel en technisch behendig voor iemand van zijn lengte, was hij op zijn beste aan de linkerflank en combineerde Henry zijn imposante fysiek met een techniek en scorend vermogen dat hem een standbeeld opleverde in de clubhistorie van The Gunners. Dat Gakpo de Henry van Highbury (oude stadion Arsenal, red.) naar het Emirates Stadium kan halen, lijkt dus wel duidelijk – geen druk, en zo. Het succes van een transfer hangt echter niet alleen af van het niveau van de kopende club, de druk die er op een aankoop gelegd wordt of de ontwikkelingen binnen een seizoen. De timing van een transfer wordt nog wel eens onderschat. 

Voor een club is het duidelijk wanneer je het beste kunt verkopen: op het moment dat (de hype rondom) een speler op zijn piek is. Dat is geen exacte wetenschap, waardoor het voor technisch directeuren en/of directeuren spelerszaken constant aan het wikken en wegen zijn tussen het inmiddels klassieke ‘verkopen of verlengen-spel’. Als speler zijn er echter veel meer factoren die bepalen of je je goed genoeg voelt bij een club/in een omgeving om tot de beste prestaties te komen. Helemaal als je in de positie verkeerd waar Gakpo op dit moment zit bij PSV. 

Gakpo zal ook onder Van Nistelrooy de eerste speler zijn die de hoofdtrainer op het wedstrijdformulier zet. Met een voorronde Champions League, een nieuwe trainer bij Ajax (Alfred Schreuder, red.) en dus dé uitgelezen kans op een Eindhovens landskampioenschap zijn er genoeg dingen te winnen volgend seizoen. Bij PSV afsluiten met de schaal in je handen, zoals bijvoorbeeld Depay deed, is natuurlijk het persoonlijke droomscenario voor een geboren Eindhovenaar. Maar of het ook het droomscenario is voor de loopbaan van Gakpo, is een tweede. Helemaal als de linksbuiten inderdaad naar Arsenal of een andere Premier League-ploeg vertrekt. 

Memphis Depay en Steven Bergwijn

In de Engelse koningsklasse wordt er op een heel andere manier verdedigd dan in de Eredivisie. Hier spelen veel teams dan wel 4-3-3 met de punt naar achteren of proberen trainers met een 5-3-2-opstelling de as van het veld (en de motor van de ploeg) dicht te bouwen met spelers: er gaat in de Premier League nog steeds niet boven een 4-2-3-1 opstelling. In het moordende tempo van het Engelse voetbal lijkt dat in het voordeel voor spelers zoals Depay, Bergwijn en Gakpo. 

In de Eredivisie (16% van alle schoten is een doelpunt, 3,8 schoten per negentig minuten) en de Europa League (17%, 3,5 schoten) vindt Gakpo gemiddeld een keer in de twee wedstrijden de ruimte om een doelpunt te maken. In Engeland wordt de favoriete route van Gakpo – naar binnen trekken, in de ‘vijf-meter-zone’ komen en dan vanuit deze centrale positie een hoek kiezen terwijl de doelman in het midden staat – afgeschermd door een back, verdedigende middenvelder en centrale verdediger die individueel ongeveer even (fysiek) sterk zijn als drie Eredivisie-spelers bij elkaar. 

Daar dribbel je, ook met het fysiek en de techniek van Gakpo, niet zomaar doorheen. Het wordt dan automatisch moeilijker om in dezelfde posities te komen als bij de PSV-doelpunten en aangezien dat een optimale positie blijkt om een doelpunt te scoren, wordt het ook moeilijker om zijn schoten in hetzelfde percentage doelpunten om te zetten. 

Kijk je naar de dribbels van Gakpo op het hoogste niveau waarop hij acteerde dit seizoen (Nederlands elftal, red.), dan zie je dat de aanvaller al moeite heeft om tot dezelfde prestaties te komen als bij PSV. Natuurlijk zijn de omstandigheden bij Oranje anders: zijn dribbels in bij het Nederlands elftal (4,2 in totaal, 1,1 geslaagd (23%)) vallen in het niet bij de dribbels in de Eredivisie (6,1 dribbels, 3,3 geslaagd (60%)) en de Europa League (6,2 dribbels, 4,7 geslaagd (76%)).

Daardoor komt Gakpo op het hoogste niveau niet alleen in minder schotposities, de aanvaller kan zich bij Oranje daardoor ook minder goed onderscheiden met zijn passing. In de Eredivisie zijn 12% van al zijn passes (30,8 per negentig minuten) goed voor een assist/kans, in de Europa League 10% (28,9 per negentig minuten) en bij Oranje passt Gakpo méér (37,4), maar is het percentage assists/kansen lager (5,8%) omdat Gakpo ‘slechts’ 2,2 kansen/assist per negentig minuten produceerde. 

Verlengen of ergens anders tekenen? 

Daardoor is het vooral voor Gakpo te bepalen wat hij het liefste heeft: een nieuw proces ingaan bij PSV, met een nieuwe trainer, een zekerheid op speelminuten en een kans op het landskampioenschap. Dat Gakpo’s cijfers bij het Nederlands elftal minder zijn dan bij PSV, heeft vooral te maken met de speelstijlen van de twee elftallen: bij PSV draaide het vooral om direct spel, en dus veel beweging zonder bal en hoge druk en dus ook meer ruimte om acties te maken/tijd om een pass te geven. Oranje speelt voornamelijk combinatievoetbal en daardoor wordt Gakpo ook automatisch meer in het spel betrokken (te zien aan het hogere aantal passes bij Oranje dan bij PSV) en heeft hij dus minder vrijheid om met loopacties zonder bal zichzelf in een goede positie te brengen. 

Dat contrast is ook te zien bij de geïnteresseerde clubs: Arsenal en Liverpool neigen meer naar direct voetbal, terwijl Bayern München en Manchester United (ervan uitgaande dat Ten Hag bij zijn voetbalfilosofie blijft) zoeken hun oplossingen meer in de combinatie. Dat maakt de plannen van PSV-trainer Ruud van Nistelrooy én de toekomstwens van Gakpo de belangrijkste pijlers, alleen niet om de redenen die het meest voor de hand liggen.
Wil Gakpo naar de ‘directe’ kant van Engeland verhuizen, dan kan hij beter deze zomer vertrekken. Eredivisie-spelers hebben vrijwel altijd een aanpassingsperiode nodig en als je wil schitteren in de Premier League, kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen. Kiest Gakpo voor een jaartje extra zekerheid op speelminuten, dan komt hij wel als een grotere speler binnen bij zijn volgende club, misschien wel als landskampioen. Dat maakt de overstap van zijn status binnen de Eredivisie naar de wilde Europese top(competitie) uiteindelijk alleen maar groter.

TIP: Pak bij Circus 4,5x je inzet als Gakpo scoort tegen België!

Door Bram Steenbeek