Feyenoord-trainer zoekt in Ghana naar de nieuwe Van Persie

Hij was vroeger de coach van Robin van Persie, tegenwoordig werkt Jan Gösgens met de grootste talenten van Ghana. De voormalig jeugdtrainer van Feyenoord staat sinds twee jaar aan het hoofd van de West African Football Academy. Eerder werkte de Brabander daar al onder de naam Feyenoord Ghana. “Voetbal is een manier om uit die armoede te ontsnappen.”

Jan Gösgens werkt in Ghana in het spoor van Feyenoord

Op het moment van schrijven is er een bijzonder transport onderweg vanuit Rotterdam naar de havens van Tema. Verdeeld over acht containers wordt er een compleet kunstgrasveld vervoerd naar de belangrijkste havenstad van Ghana. Jan Gösgens, de afzender, houdt het vanuit Brabant goed in de gaten. “Via een app kan ik de boot volgen. De verwachte aankomst is inmiddels drie weken geleden, maar de boot komt dichterbij.”

Het veld is bedoeld voor de West African Football Academy, het voormalige Feyenoord Ghana, in Sogakope. Volgende week vliegt Gösgens er weer heen voor zijn werk als algemeen directeur. “Twintig jaar geleden ben ik als enige jeugdtrainer van Feyenoord naar Ghana gegaan. Ik heb toen vijf jaar op de voetbalschool gewerkt. Daarna trok Feyenoord de stekker eruit en kwam Red Bull in het spel. Dankzij hen hebben we een geweldig complex, maar het huidige veld ligt er al zeventien jaar en is oud.”

Afrika voor beginners

De samenwerking met Red Bull is inmiddels ook voorbij. De onafhankelijke voetbalacademie zocht in 2023 een nieuwe managing director. Gösgens werd gebeld, terwijl hij op een dood spoor zat als technisch manager bij FC Den Bosch. “De Amerikaanse eigenaren van Den Bosch namen meer controle over de club, en ik werd chef lege dozen. Ik was al in gesprek met mensen uit Ghana en het avontuur begon weer aan me te trekken. Door mijn eerdere ervaringen voelt dit toch een beetje als mijn project. Ghana heeft een bijzonder plekje in mijn hart.”

In 1999 reisde Gösgens in dienst van Feyenoord voor het eerst naar West-Afrika. “Alle andere jeugdtrainers zeiden ‘nee’, maar ik stond ervoor open. Ik ben gaan kijken en dacht: ‘Dit kan een verrijking van mijn leven worden.’ Ik belandde in een totaal andere cultuur en keek mijn ogen uit. Ik beschrijf Ghana altijd als Afrika voor beginners. Het is veilig, Engelstalig en het eten is goed. Er is ook een grote Nederlandse community en veel handel.”

Loopt Feyenoord talent mis?

Op voetbalgebied loopt er volgens Gösgens veel talent rond in Ghana. “De laatste jaren hebben veel spelers vanuit onze academie de stap naar Europa gemaakt. Bijvoorbeeld Mohammed Salisu van AS Monaco, Majeed Ashimeru van Anderlecht en Gideon Mensah van AJ Auxerre. Mohammed Kudus begon ook bij ons, maar hij vertrok zonder iets te zeggen naar de Right to Dream Academy. Via hun samenwerking met FC Nordsjælland is hij naar Europa en uiteindelijk Ajax gegaan. Allemaal namen die goed waren geweest voor Feyenoord.”

Lees ook: Nederlandse trainer al 25 jaar succesvol in Afrika: “Je ziet de gekste dingen”

Feyenoord had jaren geleden als oprichter van de voetbalschool de eerste optie op spelers, maar stopte in 2005 met de samenwerking. Is de Rotterdamse club daardoor niet onnodig veel talent misgelopen? “Die situatie was ingewikkeld. De grootste reden om destijds te stoppen was het minimumsalaris dat spelers van buiten de EU in Nederland moeten verdienen. Feyenoord kon het zich niet veroorloven om een jongen van achttien jaar in die tijd een contract van 250.000 euro te geven. In andere landen heb je die regel niet. Daarom zie je veel Ghanezen eerst naar Oostenrijk of Denemarken gaan. Dat is sportief ook een goede tussenstap.”

In de tijd van Feyenoord Ghana waren er slechts enkele spelers die de oversteek maakten naar Rotterdam. Jordan Opoku, Mohammed Abubakari en Nana Asare kregen een kans, maar slaagden niet. “De academie zat toen nog in de beginfase. We begonnen in 2000 en vijf jaar later, toen de eerste talenten doorkwamen, stopte Feyenoord al. Het was vooral een project van voorzitter Jorien van den Herik, maar die lag niet meer goed binnen de club. Hij werd tegengewerkt en daardoor kwam het project ten einde.” 

Arme gezinnen

Feyenoord Ghana was volgens Gösgens niet alleen bedoeld voor sportief of financieel succes. Het moest ook iets betekenen voor de maatschappij in Ghana. “Via voorlichting, donaties en de kans om te voetballen, zijn er veel goede dingen gedaan. Ook de huidige kinderen op de academie komen uit arme gezinnen. Veel families leven van minder dan een euro per dag. Voetbal is een manier om uit die armoede te ontsnappen. De spelers wonen op de academie en gaan in het dorp naar school. Ook als ze de Europese top niet halen, krijgen ze bij ons een goede achtergrond mee.”

In het ideale plaatje dat Gösgens nastreeft bouwen de jongeren via voetbal een beter leven op. “Wanneer spelers zich goed ontwikkelen, kunnen ze een mooie carrière maken en een goed leven opbouwen. Tegelijkertijd kunnen wij als academie inkomsten vergaren via opleidingsvergoedingen en doorverkooppercentages. Dat geld kunnen we weer investeren in de school, waardoor we meer jongeren kunnen helpen.” 

Lees ook: Nederlandse Afrika Cup-winnaar in het nauw: “Kogels vlogen langs de dug-out”

Robin van Persie tippen?

Om de cirkel voor Gösgens helemaal rond te krijgen, zou er ooit nog een speler van de oude Feyenoord-school moeten doorbreken in De Kuip. “Dat is geen directe doelstelling, maar ik zou het persoonlijk fantastisch vinden. Het kan ook via een omweg, zoals Dermane Karim probeerde. Hij begon in onze academie, speelde daarna in Togo en kwam in 2022 bij Feyenoord, maar hij kreeg de tijd niet om aan te passen. De directe stap naar de top van de Eredivisie is lastig te maken voor onze spelers. Ze moeten zich eerst fysiek en mentaal aanpassen, maar clubs willen kant-en-klare spelers van achttien jaar uit Afrika. Dat is bijna onmogelijk.”

Toch kan Gösgens met zijn contacten een goed woordje doen bij Feyenoord. Zijn oude jeugdspeler, Robin van Persie, heeft nu de leiding over het eerste elftal. “De connectie is er nog altijd. Tot mijn vertrek bij Feyenoord in 2018 sprak ik Robin regelmatig. Ik zal nooit vergeten hoe goed hij was op jonge leeftijd. Ik kreeg hem in de Onder 14 onder mijn hoede. Toen al zag je iets unieks in zijn spel. Op het moment dat we zo’n groot talent als hij in onze academie hebben lopen, zal ik zeker de telefoon oppakken en Feyenoord tippen.”