Drank, vrouwen, een natte rolex en een helikopter: Fernando Ricksen vergeten ze niet

Een leven als een film. Zo valt de periode van Fernando Ricksen bij Glasgow Rangers het best te omschrijven. De oud-voetballer beleefde tijdens zijn zes jaren in Schotland meer avonturen dan de meeste voetballers in hun hele leven. Hij begon met een geweldige mispeer in zijn eerste Old Firm, die zondag weer op het programma staat, maar maakte zich daarna onsterfelijk.

SN Focus: de veelbewogen jaren van Fernando Ricksen bij Glasgow Rangers 

Het duurde even voordat de liefde tussen de supporters van Rangers en Fernando Ricksen ontvlamde. Nadat hij werd overgenomen van AZ wist hij niet direct potten te breken. Tijdens zijn eerste Old Firm tegen Celtic (6-2 verlies) werd hij na 22 minuten al gewisseld. Als rechtsback werd hij aan alle kanten voorbij gelopen door de Nederlandse aanvaller Bobby Petta.

Vier maanden later kreeg Ricksen een rode kaart voor een kung-fu trap tegen Aberdeen. Zijn schorsing werd bepaald op drie wedstrijden, mede omdat Ricksen op zijn eigen website schreef dat tegenstander Darren Young de trap had verdiend. Pas in zijn derde seizoen kon Ricksen met Rangers de titelstrijd winnen van Celtic. Vanaf dat moment begon zijn populariteit toe te nemen, ook al haalde hij tegelijkertijd steeds vaker de headlines met wangedrag buiten het veld.

Per helikopter naar de training

Eind 2002 kreeg hij een boete van zevenduizend pond voor het verstoren van de openbare orde. Ricksen stak midden in de nacht vuurwerk af en kreeg ruzie met zijn buurman, die hij vervolgens een klap verkocht. Een andere buurman, Celtic-speler Alan Thompson, werd in die tijd ook gepest door de Nederlander. Nadat Rangers in het seizoen 2002-2003 met één doelpunt verschil kampioen, schreeuwde Ricksen keihard ‘loser’ door de brievenbus van Thompson, die een belangrijke strafschop had gemist. “Voetbalhumor”, was zijn uitleg.

Het is een relatief onschuldig vergrijp op de kerfstok van Ricksen. Rond dezelfde periode kreeg hij namelijk een rijverbod van twaalf maanden wegens rijden onder invloed. Om toch op de training te komen, werd hij op een ochtend door rallyrijder Colin McRae met diens helikopter naar de club gebracht. Ze landden op het veld en Ricksen sloot lachend aan bij zijn ploeggenoot. “Dat was de enige potie. Anders was ik niet op tijd voor de training”, was zijn redenatie.

Tijdens een trip naar Athene voor de Champions League-wedstrijd tegen Panathinaikos gooide Ricksen de toenmalige voorzitter van Rangers, John McClelland, voor de grap in het zwembad. Nadat de verdediger besefte dat zijn baas niet kon zwemmen, haalde hij hem ook zelf weer uit het water. Eenmal terug op het droge kwam hij erachter dat zijn werkgever een exclusieve Rolex om zijn pols droeg ter waarde van twintigduizend euro. “Dat wist ik toch allemaal niet”, was zijn verweer.

Beste speler van de Schotse competitie

Het werd hem allemaal vergeven, want op het veld was Ricksen van steeds grotere waarde voor de blauwe club uit Glasgow. Na een dramatisch begin won hij in zes jaar twee keer de landstitel en vijf keer de beker. In het seizoen 2004-2005 scoorde hij negen goals als middenvelder en werd hij samen met John Hartson van Celtic verkozen tot de beste speler van de Schotse competitie.

Naast grappenmaker en enfant terrible was de Nederlander regelmatig aanvoerder bij de blauwe club uit Glasgow. Ronald de Boer, zijn voormalige teamgenoot bij Rangers, zag de twee kanten van Ricksen. “Buiten het veld was hij een gestoorde gek. Als voetballer was hij een geweldige vechter, met een uitstekende techniek en de onverbiddelijke wil om duels te winnen.”

Ricksen leidde een losbandig leven met alles wat daarbij komt kijken. Na een van de vele alcoholrijke avonden werd hij wakker naast een vrouw die hij niet kende. Ze zei hem dat hij beter geen taxi kon nemen. Nadat hij uit het raam keek, snapte hij waarom. “Ik keek recht tegen Celtic Park aan.” Een andere escapade beleefde hij met het bekende Britse fotomodel Katie Price. “Daar twijfelde ik geen tiende van een seconde over. Dat was geen Old Firm, die meerdere keren per jaar werd gespeeld. Dit was de Engelse Pamela Anderson.”

Naakt in het vliegtuig

Het problematische gedrag van de inmiddels populaire speler liep uit de hand doordat hij steeds meer begon te drinken. Zijn drankgebruik leidde uiteindeijk tot een vertrek uit Ibrox Stadium. Tijdens een vlucht naar een trainingskamp in Zuid-Afrika ging Ricksen te ver bij de Franse manager Paul Le Guen, nadat hij slaappillen combineerde met een fles port. “Een dodelijke combinatie”, beschrijft Ricksen in zijn biografie Vechtlust. “Ik begon te flippen. Ik deed mijn kleren uit en begon naakt als een bezetene door het vliegtuig te rennen. Ik was compleet de weg kwijt. Ik gooide zelfs nog een glas water over de stewardess. Omdat ik zo dronken was, kon ik me dat later niet eens meer herinneren.” 

Ricksen werd uit de selectie gezet en moest zich melden in een verslavingskliniek in de buurt van Londen. Achteraf zag hij in waar zijn alcoholprobleem vandaan kwam. “Ik stond continu in het middelpunt van de belangstelling en was dat niet gewend”, vertelde Ricksen. “Ik ging veel drinken, deed de dingen die ik wilde en éénmaal op het veld ging de knop om. Ik had het vermogen om een hele nacht door te halen en daarna toch goed te kunnen trainen. Spijt heb ik niet van wat ik heb gedaan, maar ik zou het nu wel helemaal anders doen.”

Laatste jaren van zijn leven in Schotland

Dick Advocaat, onder wie Ricksen al speelde bij Oranje Onder 18, bood hem de helpende hand. De manager had de verdediger in 2000 naar Rangers gehaald en nam hem in 2006 mee naar Zenit-Sint Petersburg. In Rusland had de geboren Limburger geen controle meer over zijn drank- en drugsgebruik. Zenit versloeg zijn oude club Glasgow Rangers in de finale van de UEFA Cup, maar Ricksen stond niet op het veld. Hij zag zijn speeltijd steeds minder worden. 

Na zijn actieve carrière maakte Ricksen in 2013 bekend dat hij kampte met de spierziekte ALS. De rebel van weleer ging de zwaarste strijd van zijn leven aan en kreeg zelfs steunbetuigingen van Celtic-supporters. Op 43-jarige leeftijd overleed Ricksen aan de gevolgen van de ziekte. De laatste maanden van zijn leven verbleef hij in een hospice onder de rook van Glasgow, waar hij zijn uitvaart kreeg. Tijdens een rit langs Ibrox Stadium bewezen zijn oude ploeggenoten en duizenden Rangers-fans hun clubicoon de laatste eer. 

Dick Advocaat sprak kort na het overlijden van Ricksen liefdevol over zijn voormalige pupil, die hij in een paar woorden treffend typeerde. “Het was een levenslustige jongen, een ondeugende jongen ook, maar wel een eerlijke vent.”