“De impact van Seedorf in Brazilië was groter dan van Memphis”

Het avontuur van Memphis bij Corinthians doet terugdenken aan de eerste keer dat een Nederlandse voetballer naar Brazilië trok. In 2012 haalde Botafogo met Clarence Seedorf een wereldster, maar ook de nodige problemen in huis. In Rio de Janeiro kijken ze er met gemengde gevoelens op terug. “Hij wilde zelfs het clublied veranderen.”

Seedorf zette in Brazilië de deur open voor Memphis

Na een reusachtige carrière bij topclubs in Europa verraste Seedorf vriend en vijand door bij Botafogo te tekenen. De gevallen topclub uit Rio de Janeiro kon de viervoudig Champions League-winnaar binnenhalen, omdat hij via zijn toenmalige Braziliaanse echtgenote een connectie had met het land. Duizenden fans van Botafogo en ruim honderd journalisten verzamelden zich vol ongeloof op het vliegveld om te zien of de topspeler uit Europa daadwerkelijk zou komen. “Om hier, in het Mekka van het voetbal, zó ontvangen te worden, maakt me trots”, vertelde Seedorf. “De afgelopen twaalf jaar ben ik hier altijd geweest tijdens vakanties. Ik hou van het voetbal, van de mensen en van de indrukwekkende historie. Brazilië zit in mijn hart.”

Seedorf werd al snel bestempeld als ‘de beste buitenlandse speler die ooit voor een club uit Brazilië heeft getekend.’ Hij koos, na eerdere aanbiedingen van Corinthians en Flamengo, ook nog eens voor een historische club in moeilijkheden. “Botafogo was destijds een enorme puinhoop”, vertelt de Braziliaanse sportjournalist Thiago Rabelo. “Botafogo heeft een glorieus verleden, misschien wel een van de grootste in de geschiedenis van het Braziliaanse voetbal, maar sinds 2000 gaat het heel slecht met het bestuur en de financiën.”

Bij zijn komst werd Seedorf gepresenteerd als de nieuwe leider, die met zijn ervaring en kennis uit Europa voor meer professionaliteit kon zorgen. “De standaard was anders dan hij was gewend. Het was moeilijk voor hem om zich aan te passen. Seedorf speelde voor Ajax, Real Madrid en AC Milan. En dan ineens in Brazilië, een land waar hij nog nooit had gespeeld, en bij een club die geen toonbeeld van professionaliteit was. Zelfs de directie en supporters van Botafogo geven dat toe.” 

De strenge eisen van Seedorf

Seedorf hielp bij het verbeteren van de faciliteiten en introduceerde onder meer sportmaaltijden bij Botafogo. Dankzij de Nederlander werd het een gewoonte om na wedstrijden pasta te eten als onderdeel van het herstelproces. Later namen ook andere Braziliaanse clubs dit over. Maar bij het verhogen van de sportieve lat riep de Nederlander ook weerstand op. “Seedorf had problemen met veel mensen, zoals teamgenoten en stafleden. Ik denk dat hij overdreef in zijn aanpak. Hij had een zekere arrogantie en een behoefte om zich superieur te tonen tegenover de rest. Hij wilde zelfs het clublied veranderen”, aldus Rabelo.

Ook Igor Siqueira van UOL Esporte zag dat Seedorf een cultuurshock ervaarde. De journalist herinnert zich bijvoorbeeld dat de interviews niet altijd even soepel verliepen. “Doordat hij Portugees sprak verliep de communicatie op zich goed, maar vanwege zijn sterke persoonlijkheid was het voor journalisten regelmatig een uitdaging om met hem te werken.” En ook scheidsrechters ervaarden de sterke eigen wil van de destijds 36-jarige middenvelder. “Seedorf kreeg een rode kaart van een jonge scheidsrechter, Philip Georg Bennet, omdat hij bij een wissel aan de verkeerde kant van het veld liep. Ze hadden daar discussie over en Seedorf luisterde niet.”

Kort succes, maar geen eeuwige liefde

Sportief gezien zorgde Seedorf voor wisselend succes, vertelt Thiago Franklin, die de club volgde namens Globo. “Het plan om een ​​nationale titel te winnen mislukte. De club won alleen het staatskampioenschap van Rio de Janeiro in 2013, maar Botafogo kwalificeerde zich dat seizoen wel voor de Copa Libertadores aan het einde van het jaar. Seedorf was daarin erg beslissend. In zijn tweede jaar speelde hij als ‘valse negen’ en had hij een zeer productief seizoen met veel doelpunten.” 

De supporters van de roemruchte club uit de Braziliaanse hoofdstad keken met plezier naar Seedorf, maar na zijn vertrek verwaterde hun band al snel. “Hij werd nooit echt een idool, omdat hij nooit meer terugkwam bij een wedstrijd, zelfs niet wanneer hij in Rio de Janeiro was. Hij volgt de club niet op sociale media en heeft nooit veel interesse getoond in het onderhouden van een nauwe band met Botafogo.” 

Lees ook: Brazilië-avontuur voor Brabantse laatbloeier: “Hier had ik nooit aan gedacht”

Toch heeft Seedorf volgens Franklin een blijvende impact gemaakt op Botafogo en het Braziliaanse voetbal. “Voor zijn komst geloofde niemand dat een speler van zijn kaliber naar Brazilië zou komen. Hij bewees dat Botafogo grote internationale spelers kon aantrekken, ongeacht in welke competitie of welk land ze speelden. De komst van Memphis naar Corinthians zorgde zeker niet voor dezelfde verrassing. De impact van Seedorf binnen en buiten het veld was veel groter.”

Wie door de straten Rio de Janeiro rijdt, kan de beeltenis van de Nederlandse oud-speler nog altijd tegenkomen. Op een muur bij het trainingscomplex van Botafogo staat Seedorf afgebeeld tussen clublegendes als Garrincha, Jairzinho en Nilton Santos. Niet omdat hij net als hen wereldkampioen werd, maar omdat hij als de eerste Europese superster de weg naar de Braziliaanse competitie opende voor spelers als Memphis.