De Hel van Glasgow: vijf bizarre Old Firm-momenten met een Oranje tintje

De derby tussen Celtic en Rangers geldt als een van de meest explosieve voetbalduels ter wereld. Komende zondag staat de Old Firm weer op het programma. Verschillende Nederlanders speelden daarin een hoofdrol. In SN Focus zet SoccerNews de vijf meest bizarre momenten met een Oranje tintje op een rij.

1. Bert Konterman schiet Celtic de afgrond in (2001)

Bert Konterman was bij Rangers niet bepaald de speler waarvan je een beslissend moment verwachtte. De voormalige Feyenoorder maakte in zijn eerste seizoen bij de Ibrox-club een moeizame indruk. Zijn passing was onzeker, zijn positiespel wisselde en de Schotse pers nam hem geregeld stevig op de korrel genomen. Konterman was precies het type speler dat bij de Old Firm uitgejouwd werd: een dure aankoop die zijn prijskaartje niet leek te rechtvaardigen.

En toch. In de League Cup-halve finale tegen Celtic, gespeeld in februari 2001, was het uitgerekend Konterman die het verschil maakte. Diep in de tweede helft, met de stand nog in evenwicht, ontving de Nederlander de bal op ruime afstand van het doel. Wat er daarna gebeurde, geloofde niemand in het stadion. Konterman haalde verwoestend uit met zijn linkervoet en zag de bal in een perfecte boog over doelman Robert Douglas verdwijnen in de bovenhoek. Het Ibrox-stadion ontplofte. Celtic-fans stonden er met open mond bij. Rangers won en plaatste zich voor de finale.

Voor Konterman zelf was het een moment van pure, onverwachte verlossing. De man die wekenlang het mikpunt van spot was geweest, stond ineens als held op de schouders van zijn ploeggenoten. In de Schotse voetbalgeschiedenis staat de goal van Konterman inmiddels te boek als een van de meest onwaarschijnlijke momenten die de Old Firm-rivaliteit heeft voortgebracht. Het bewijs dat in Glasgow zelfs de minst waarschijnlijke held zijn moment kan hebben.

2. Pierre van Hooijdonk: van heilige naar rebel (1994–1997)

Er zijn weinig spelers die in zo korte tijd zo geliefd én zo gehaat zijn geworden bij dezelfde club als Pierre van Hooijdonk bij Celtic. De grote spits uit Steenbergen arriveerde in 1994 in Glasgow en maakte meteen duidelijk dat hij niet was gekomen om op de bank te zitten. Met zijn kracht in de lucht, zijn gevaarlijke vrije trappen en zijn neus voor doelpunten groeide hij snel uit tot de absolute sterspeler van Celtic.

In Old Firm-duels was hij een schrikbeeld voor de Rangers-defensie. Zijn hoogtepunt bij Celtic was de Scottish Cup-finale van 1995, waarin hij de enige goal scoorde en Celtic voor het eerst in jaren een prijs bezorgde. In Glasgow werd hij behandeld als een heilige.

Maar achter de schermen broedde een conflict dat uitgroeide tot een van de meest turbulente spelerssaga’s in de Schotse voetbalgeschiedenis. Van Hooijdonk was niet tevreden met zijn salaris en voelde zich onderbetaald in vergelijking met zijn status als topscorer. Hij botste hard met het clubmanagement, eiste een nieuw contract en toen dat uitbleef, weigerde hij uiteindelijk te spelen. De situatie escaleerde en de verhouding met de club raakte onherstelbaar beschadigd.

Zijn vertrek in 1997 liet een bittere nasmaak achter. Supporters die hem twee jaar eerder nog op handen droegen, keken hem nu woedend na. In Glasgow leeft Van Hooijdonk voort als een figuur van twee gezichten: de man die Celtic een trofee bracht, maar ook de man die zijn eigen vertrek forceerde op een manier die velen hem nooit hebben vergeven. Het maakt hem tot een van de meest fascinerende en tegenstrijdige Nederlanders die ooit in de Old Firm-derby speelden.

3. Ronald de Boer en de soap rondom religie en reputatie (2000–2004)

Toen Rangers in de zomer van 2000 aankondigde Ronald de Boer te hebben gecontracteerd, was de reactie in Glasgow gemengd. De Amsterdammer had bij Ajax en Barcelona bewezen dat hij tot de Europese top behoorde. Maar Glasgow was geen Barcelona, en de Old Firm-derby was geen wedstrijd die je met louter talent overleefde. Je had karakter nodig, veerkracht en het vermogen om te functioneren in een sfeer die weinig ruimte liet voor twijfel.

De Boer arriveerde in een periode waarin Rangers grote ambities had op Europees vlak maar tegelijkertijd steeds verder wegzakte in financiële problemen. Zijn komst paste in een patroon van dure buitenlandse aankopen die het sportieve niveau moesten verhogen, maar die de club tegelijkertijd dichter naar de financiële rand duwden. Toch was de Nederlander in zijn betere perioden een bepalende speler, zeker in de derby’s tegen Celtic.

Wat zijn verhaal extra kleur gaf, was de religieuze dimensie die altijd boven de club hing. Rangers had historisch gezien een ongeschreven regel gehanteerd waarbij katholieke spelers niet werden gecontracteerd, een beleid dat formeel was doorbroken met de komst van Mo Johnston in 1989, maar cultureel nog lang doorleefde. De Boer, protestant, paste qua achtergrond wel in het traditionele Rangers-profiel, maar de grotere discussie over religie en identiteit bleef constant aanwezig in de media rondom zijn periode bij de club.

Uiteindelijk vertrok De Boer in 2004 zonder de grote stempel te hebben gedrukt die velen hadden verwacht. Maar zijn jaren bij Rangers gaven een unieke inkijk in de complexe wereld van een club die voortdurend balanceert tussen sportieve ambities en een cultureel erfgoed dat niet altijd even gemakkelijk te dragen is.

4. Jan Vennegoor of Hesselink: de naam die Glasgow leerde uitspreken (2006–2009)

Voordat Jan Vennegoor of Hesselink zijn eerste training bij Celtic had afgerond, was hij al beroemd in Glasgow. Niet vanwege zijn goals bij PSV of zijn sterke optreden in de Eredivisie, maar simpelweg vanwege zijn naam. De Schotse media wisten er geen raad mee. Presentatoren aarzelden voor de microfoon, commentatoren probeerden het en gaven het halverwege op. De tabloids noemden hem vrolijk “Jan V” of gewoon “de Nederlander met de onmogelijke naam.”

Maar Vennegoor of Hesselink liet zich niet afleiden door de hilariteit rondom zijn achternaam. De Hengeloër was een spits van het klassieke type: fysiek sterk, gevaarlijk in de lucht en met een doelgevoel dat hem bij Celtic snel onmisbaar maakte. In de door spanning geladen Old Firm-derby’s was hij precies het type speler dat je nodig had: iemand die onder druk niet krimpt maar juist groeit.

Zijn meest memorabele bijdrage aan de titelstrijd kwam in een periode waarin Celtic en Rangers elkaar op elk punt bestreden. In een cruciaal duel met hoge inzet was het Vennegoor of Hesselink die zijn ploeg met een beslissende treffer op koers hield richting het kampioenschap.

Wanneer hij scoorde, vierde hij zijn doelpunten met de ingetogen trots van iemand die precies weet wat hij waard is. En elke keer als de stadionspeaker zijn naam omroepde door Parkhead, klonk er een golf van vrolijk ongeloof door het publiek. Glasgow leerde zijn naam nooit perfect uitspreken, maar leerde hem wel volledig te waarderen.

5. Virgil van Dijk: de Old Firm als vuurdoop voor de beste verdediger ter wereld (2013–2015)

In februari 2015 betrad een 23-jarige Nederlander voor de eerste en enige keer een Old Firm-strijdtoneel. Virgil van Dijk had in zijn anderhalf jaar bij Celtic al indruk gemaakt, maar dit was anders. De League Cup-halve finale tegen Rangers was de allereerste officiële ontmoeting tussen de twee clubs sinds Rangers in 2012 failliet ging en zich vanuit de laagste divisies moest terugvechten. De atmosfeer was elektrisch geladen, twee jaar aan opgekropte rivaliteit die eindelijk een uitlaatklep vond.

Van Dijk liet zich niet imponeren. Waar jonge verdedigers in zulke wedstrijden soms wegkruipen, zocht hij juist de confrontatie op. Het meest memorabele moment van de avond was veelzeggend: Van Dijk zette een aanval op vanuit zijn eigen helft, denderde naar voren en een Rangers-speler die hem probeerde te stoppen, kaatste simpelweg van hem af.

Van Dijk zou later zelf nuchter over die periode zeggen: “Ik heb de Old Firm derby gespeeld, wat heel intens is, maar toen ik speelde stond Rangers op een lager niveau, dus het was vrij makkelijk.” Een ontnuchterende quote, maar ook een die zijn mentaliteit perfect samenvat. Geen grootspraak, geen overdreven nostalgie. Gewoon een man die precies weet wat hij waard is.

Die ene wedstrijd bleek voldoende. Celtic won, Van Dijk straalde gezag uit en de Schotse voetbalwereld begreep dat ze getuige waren van iets bijzonders. Een jaar later vertrok hij voor 13 miljoen naar Southampton. Enkele jaren daarna betaalde Liverpool 75 miljoen voor hem, een wereldrecord voor een verdediger. De fundering voor dat alles werd gelegd op een februari-avond in Glasgow, in de meest onverbiddelijke derby ter wereld.

Van Konterman tot Van Dijk, van Van Hooijdonk tot Vennegoor of Hesselink, de Nederlanders die de Old Firm meemaakten, namen allemaal iets mee terug. Een litteken, een legende, of simpelweg de wetenschap dat als je kunt overleven in Glasgow, je overal kunt overleven.