Afrikaanse talenten riskeren hun leven om de nieuwe Minteh of Kudus te worden

Duizenden jonge voetballers in Afrika hebben maar één doel: prof worden in Europa. Met Yankuba Minteh of Mohammed Kudus als voorbeeld reizen ze af naar het beloofde land, maar lang niet iedereen haalt het. Hugo Verkley beschrijft in zijn nieuwe boek schrijnende gevallen van uitbuiting en mislukte dromen, maar ook succesverhalen die naar Nederland leiden.

Nieuw boek over de Europese droom van Afrikaanse voetballers

Een bijzonder bericht op X. Daar begon het idee van Hugo Verkley voor zijn boek ‘Gelukszoekers op voetbalschoenen’. Op het kanaal van Feyenoord las hij een reactie van Luke. “Ik kom uit Oeganda, ik kan goed voetballen, ik wil bij jullie komen spelen, ik kan jullie prijzen bezorgen.” Verkley nam contact op met Luke Alyenyo uit Oeganda, en raakte geïntrigeerd door zijn verhaal. “Ik heb hem gisteren nog gesproken. Hij werkt in de bouw in Dubai, slaapt met tien man op een kamer en zijn paspoort is afgenomen, maar hij blijft strijden om voetballer te worden. Hij gelooft erin dat het kan.” 

Verkley ging op zoek naar meer verhalen, en vond die ook. Net als Luke zijn er veel meer jongeren in Afrikaanse landen die dromen van een carrière als voetballer in Europa. Via een opvangorganisatie voor vluchtelingen in Utrecht leerde hij Musa Touray uit Gambia kennen. Het lokale voetbaltalent vertrok op twaalfjarige leeftijd met een boot naar Zuid-Europa, dromend van de Serie A. Vier jaar later kwam hij naar Nederland, het land waar hij van droomde nadat hij ooit een voetbalshirt van SVI uit Zwolle kreeg.

“Musa raakte dakloos en zit nu in een asielzoekerscentrum ergens in Nederland” vertelt Verkley. “Ik heb zijn ouders opgezocht in Gambia. Zij hopen dat hun zoon het financieel gaat maken, maar weten niet hoe het echt met hem gaat. Musa speelt af en toe mee bij een amateurclub. Het is niet waarschijnlijk dat hij profvoetballer wordt, maar hij geeft niet op.”

Reis naar Gambia en Ghana

Verkley wilde met eigen ogen zien waar Musa vandaan komt en maakte de reis naar Afrika. Op de stranden van Gambia en in de sloppenwijken van Ghana zag hij tientallen jongeren elke dag trainen, met Europa als doel. “Voetbal is hun uitweg om aan de armoede te ontsnappen, maar het is niet veel jongens gegeven om die weg te bewandelen. Onderweg lopen ze allerlei risico’s.” 

Eenmaal in Europa, na een reis per boot of over land, wordt van sommige spelers misbruikt gemaakt. Schimmige tussenpersonen beloven stages, die niet worden georganiseerd. “Een jongen die ik sprak, Dzata uit Ghana, betaalde duizenden euro’s voor een trainingskamp in Bakoe, Azerbeidzjan. Bij aankomst was er niets geregeld. Hij belandde met andere voetballers uit Nigeria, Ivoorkust, Guinee en Ghana in een huis en keerde uiteindelijk terug naar Ghana.” 

Lees ook: Nederlandse trainer al 25 jaar succesvol in Afrika: “Je ziet de gekste dingen”

Talent op de radar van Nederland

Via een andere route hebben Afrikaanse talenten meer kans van slagen. In Ghana en Gambia zag Verkley dat spelers van voetbalacademies de beste papieren hebben. “Ik ben op bezoek geweest bij de man die claimt Kudus en Osman te hebben ontdekt, een rastafari in Accra. Toen ik zijn huis binnenliep, had hij net gebeld met Jordy Zuidam, technisch directeur van FC Utrecht. Ze bespraken de transfer van Nana Gyamfi-Amoah. Hij heeft een contract getekend en sluit deze zomer aan.”

Ook in Gambia zag Verkley veel talent. Bij een wedstrijd viel zijn oog op Buba Kalleh, een zestienjarige middenvelder. De schrijver tipte een aantal scouts en bracht hem op de radar bij verschillende clubs in Europa. “PSV wil hem graag op stage zien. Dat kan wanneer hij zeventien jaar wordt in september. Het proces is in gang gezet, hij heeft een paspoort en is er klaar voor. Ook Genk en NEC Nijmegen zijn erg onder de indruk van zijn kwaliteiten. Hij is lang, fysiek sterk, technisch vaardig en snel. Hij heeft zeker kans om het te maken in Europa.”

Iedereen heeft het recht om te dromen

Een andere speler uit het boek, Prince Amokoh Junior, maakt kans om met Ghana mee te gaan naar het WK en wordt genoemd bij Feyenoord. Hij kwam via de Right to Dream Academy, waar Kudus en Osman vandaan komen, bij Nordsjaelland terecht. “Dat is de route met de meeste kans van slagen. Prince werd vanaf jonge leeftijd begeleid door goede trainers en kon de stap naar Denemarken maken. Ik ben op bezoek geweest bij zijn ouders, die een eetcafé hebben. Dankzij het salaris van hun zoon kunnen ze een nieuw huis bouwen. Dat succes is lastig te bereiken als je niet uit een academie komt.”

Toch doen ambitieuze voetballers uit bijvoorbeeld Ghana, Gambia en Oeganda een poging om op eigen houtje de Europese velden te bereiken. “Ik vind het dapper van ze. Soms is het naïef, omdat ze niet weten hoe goed ze daadwerkelijk zijn, maar ze laten zich niet tegenhouden. Wie zijn wij om daarover te oordelen? Ze hebben minder kansen gekregen, puur omdat zij daar zijn geboren, en iemand anders in Nederland. Ik heb alleen maar bewondering voor hun lef en doorzettingsvermogen.”