Gravenberch verliest Ajax-plek aan nieuwe Frenkie de Jong

Foto: Gravenberch verliest Ajax-plek aan nieuwe Frenkie de Jong

Ryan Gravenberch zit in een dipje bij Ajax. De negentienjarige middenvelder brak vorig seizoen definitief door in de basis van Erik ten Hag, mag zich verheugen op interesse van de grootste Europese ploegen, maar weet bij Ajax niet de indruk achter te laten die we gewend zijn van de sterke, technische middenvelder. Als Gravenberch niet snel een manier vindt om met zijn nieuwe status om te gaan, verliest hij zijn basisplek mogelijk aan ‘de nieuwe Frenkie’ van Ajax. 

Er was een tijd dat Ryan Gravenberch niets fout kon doen in de ogen van de Ajax-aanhang. De middenvelder sloot als tiener aan bij de A-selectie van de Amsterdammers. Ondanks dat hij zestien jaar was, deed zijn lichaam vermoeden dat je te maken had met een volwassen speler. Niet alleen zijn lichaam, ook het voetbal van de jongeling was vanaf het eerste moment volwassen voor een speler van zijn leeftijd. Nu Gravenberch aan zijn tweede seizoen als basisspeler bezig is in de opstelling van Erik ten Hag, veranderen er een aantal zaken voor de jongeling. De tegenstanders houden inmiddels rekening met de kunsten van de Oranje-international, die dit seizoen in een andere rol speelt dan dat hij vorig seizoen deed. Of dat bewust is, is een tweede. 

Ryan Gravenberch en Ajax

Het neemt niet weg dat het talent moet wennen aan zijn nieuwe status. In het eerste jaar van Gravenberch als basisspeler van Ajax beleefde de jongeling zijn witte-broods-weken in de Eredivisie en de Champions League. De tegenstanders waren bekend met het talent van de middenvelder, maar konden nog geen rekening houden met zijn kwaliteiten. Dat is dit seizoen wel anders: op het moment dat Gravenberch in balbezit komt, zorgen tegenstanders dat de belangrijkste dribbel- en passlijnen dicht staan en Gravenberch andere manieren moet vinden om in zijn spel te komen. 


Dat de de middenvelder daar op dit moment moeite mee heeft, komt door twee zaken. Vorig seizoen eindigde 17% van zijn balaanrakingen per negentig minuten in balbezit, dit seizoen 19%. Dat lijkt een klein verschil, maar dat heeft vanwege het aantal passes van Gravenberch grote gevolgen: de jongeling was vorig seizoen nog goed voor 75,4 passes (94 balcontacten) per negentig minuten, dit seizoen staat die teller op gemiddeld 57,5 passes (78 balcontacten) per negentig minuten. 

Daardoor lijkt het op dit moment dat Gravenberch veel meer balverlies lijdt dan vorig seizoen, maar dat komt vooral omdat hij veel minder passes geeft en daarin nog steeds hetzelfde percentage balverlies lijdt, waardoor het voor de beeldvorming lijkt dat er minder passes goed gaan. Met de nadruk op lijkt. Als je gaat kijken naar de effectiviteit van Gravenberchs passes, zijn die juist omhoog gegaan: vorig seizoen eindigde 1,7% van alle passes in een kans. Dit seizoen ligt dat op 2,5%. 

Opvallende speelstijlswitch

Daar staat wel een andere positieve tendens tegenover: het aantal individuele acties dat slaagt (2,9 per wedstrijd, 66% van totaal) ligt veel hoger dan vorig seizoen (1,8 per wedstrijd, 63% totaal). Met andere woorden: Gravenberch dribbelt zich dit seizoen gemakkelijker in posities, kan vanuit deze posities effectiever zijn met zijn passing, maar leidt daardoor ook relatief gezien méér balverlies dan vorig seizoen. Omdat Gravenberch minder passes geeft, valt dit meer op: als je gaat kijken naar absolute getallen, dan leed de middenvelder vorig seizoen meer balverlies. Kijk je naar het percentage, dan is de ‘slechte vorm’ van Gravenberch wel te verklaren. 


De Nederlands international krijgt veel minder ruimte, moet deze dus zelf gaan creëeren en vanuit daar ook nog de juiste oplossing vinden voor het vervolg van de aanval. Dat de 19-jarige middenvelder moet wennen aan die rol, is niet meer dan logisch: Gravenberch geeft gemiddeld ongeveer één derde minder passes dan vorig seizoen (31%) en er wordt wel hetzelfde verwacht van de middenvelder, die daardoor andere keuzes moet gaan maken om minder balverlies te lijden. Het succes van een pass ligt niet alleen bij de passkwaliteit. Vooral de positie van de pass is belangrijk, helemaal wanneer je een pass in de voeten hebt zoals Gravenberch. En dáár lijkt het grootste winstpunt te zitten voor de jonge Nederlander. Gravenberch is een speler die het grootse gedeelte van zijn voetballoopbaan heeft geteerd op zijn talent en fysiek. Daardoor hoefde hij nooit ‘slim’ te voetballen: op het moment dat hij een bal in de voeten krijgt, gaat hij dribbelen en wanneer een tegenstander hem van de bal probeert te zetten, heeft Gravenberch ook het lichaam om dit duel aan te gaan en te winnen. Dat levert één belangrijk nadeel op: alle (voor)acties van Gravenberch, met of zonder bal, gaan in één tempo, en dat is de reden dat Gravenberch op dit moment zijn nieuwe rol nog niet helemaal onder de knie heeft. 

Gravenberch zonder bal

Gravenberch zit nu eenmaal in de situatie dat zijn talent inmiddels bekend is bij de trainers en spelers in de Eredivisie. Daardoor houden zij rekening met Gravenberch en doen ze er alles aan om het de middenvelder zo moeilijk mogelijk te maken. Op zo’n moment komt een talent meestal in de welbekende vorm-dip: Gravenberch kan niet meer spelen zoals hij dat voorheen deed omdat er tegenstanders in de weg staan, dus moet hij andere manieren vinden om hetzelfde resultaat als voorheen te behalen. Het gekke is: de oplossing voor het probleem van Gravenberch ligt niet in balbezit van de jongeling, maar vooral zonder de bal. 

Er zijn een aantal manieren om je als speler ‘vrij’ te spelen: een individuele actie maken, slim weglopen en zo een paar meter pakken of, en in Gravenberchs geval het belangrijkste, een goede vooractie maken. Op dit moment maakt Gravenberch zijn (voor)acties alsof hij op een vakantieavond over een strand in Suriname loopt. Daardoor blijft de Oranje-international over het algemeen in één tempo spelen en is hij daardoor een stuk gemakkelijker te verdedigen dan wanneer deze tempowisselingen wel in zijn spel zouden zitten. In dat geval zorgt Gravenberch, buiten zijn individuele actie en zijn passing om, voor een nieuwe vorm van onvoorspelbaarheid in zijn spel. 

Nu weet je immers dat Gravenberch vaak uitzakt en de bal ‘op komt halen’ bij de centrale verdedigers. Als hij dan geen dribbel kan maken, gaat de passing vaak ook breed of terug. Op zo’n moment blijft Gravenberch vaak in positie, terwijl een korte sprint vaak genoeg is om een gat te trekken voor zijn medespelers of zichzelf vrij te maken zodat hij wel de ruimte heeft voor een individuele actie. Dat gebeurt op dit moment echter nooit: Gravenberch sprint alleen met de bal aan zijn voet of voor een verdedigende actie omdat hij altijd heeft kunnen leunen op zijn talent en zijn fysiek. Wellicht heeft Ten Hag er daarom voor gekozen om Gravenberch anders in te zetten dit seizoen: zo dwingt de Ajax-trainer de middenvelder om meer ‘‘met zijn hoofd’’ te gaan voetballen.

Frenkie de Jong-meetlat

Dat elke Ajax-speler die de komende jaren op het (controlerende) middenveld speelt bij Ajax langs de Frenkie de Jong-meetlat wordt gelegd, is misschien wel de belangrijkste onderlaag van de kritiek op het spel van Gravenberch. De verdedigende middenvelder van FC Barcelona had eigenlijk één aspect in zijn spel zitten dat bij Gravenberch ontbreekt: de rust en het spelinzicht om de regisseur van het elftal te zijn. Gravenberch is meer de speler van de dribbel en daarna een pass geven, terwijl er op dit moment (ervan uitgegaan dat Álvarez de andere middenvelder is) een speler ontbreekt die de vijandige verdediging met één pass uit de organisatie kan krijgen, een speler een linie verder kan bereiken of net voor de verdediging alsnog vaak de offensieve pass-optie vindt. 


Klaassen zou daar geschikt voor zijn, maar Kenneth Taylor is een nog betere optie. De tweebenige verdedigende middenvelder speelt al jaren zijn wedstrijden voor Jong Ajax en mag de laatste tijd vaker invallen van Ten Hag. Taylor is een speler die het vooral moet hebben van zijn passing, overzicht en positioneringen, kwaliteiten die zowel Gravenberch, Klaassen en Àlvarez niet tot hun belangrijkste kunnen rekenen. Op het moment dat de ruimtes beperkt zijn en je hebt géén speler die passing tot zijn belangrijkste kwaliteit rekent, blijf je afhankelijk van Daley Blind op de linksbackpositie en de centrale verdedigers om regelmatig een linie over te kunnen slaan. Dat kan een speler als Gravenberch ook, maar daarnaast zou hij door zijn spel zonder bal zichzelf ook vaker de ruimte kunnen verschaffen om zijn dribbels te kunnen blijven maken. 

Doet Gravenberch dat niet, dan blijft hij lang wedstrijden zoals tegen Willem II spelen. Een speler met het profiel van Taylor past in veel opzichten beter in het spelplan van Ajax in wedstrijden tegen defensief ingestelde tegenstanders: daar is er immers weinig ruimte voor een dribbelactie in de as van het veld en heb je veel meer aan een speler die slim loopt en een goede passing heeft. Daardoor is Gravenberch misschien wel de meest getalenteerde Ajacied op het middenveld, maar scoort Taylor door zijn specifieke kwaliteiten hoger op de Frenkie de Jong-meetlat dan zijn talentvolle teamgenoot. Maar als Gravenberch werkelijk zó goed is als zijn eerste anderhalf jaar doen geloven, zal het een kwestie van tijd zijn voordat de Oranje-international meer “met zijn hoofd” gaat voetballen. In dat geval verliest hij ook zijn plek aan Taylor: dit keer niet om op de bank plaats te nemen, maar om een toptransfer af te ronden.

Het eerste doelpunt van Gravenberch tegen Sporting is geld waard! Zet in en win 21x je inleg!


POLL: Waar moet Gravenberch zich nog verbeteren?

Vandaag 19 Januari 2022

  • teaser
  • compact
<strong>'Feyenoord-drama in tweede seizoenshelft'</strong>

'Feyenoord-drama in tweede seizoenshelft'

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/feyenoord" target="_self" rel="">Feyenoord</a> begon ...

600
<strong>'Roger Schmidt gaat vertrekken bij PSV'</strong>

'Roger Schmidt gaat vertrekken bij PSV'

<p>Roger Schmidt wees in december jongstleden nog RB Leipzig af en staat er bij meer clubs in zijn ...

649
<strong>Bekervoetbal bij bet365: strijd om de prijzen barst los</strong>

Bekervoetbal bij bet365: strijd om de prijzen barst los

<p>Zestien Nederlandse clubs maken zich deze week op voor de volgende ronde van de KNVB Beker. Na de ...

22
'Eredivisie heeft gigantisch probleem'

'Eredivisie heeft gigantisch probleem'

<p>We hebben een Eredivisie-speelronde achter de rug die gekenmerkt werd door de nodige ...

25
'Feyenoord hengelt naar recordtransfer'

'Feyenoord hengelt naar recordtransfer'

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/feyenoord" target="_self" rel="">Feyenoord</a> verdient ...

139
'Ajax vraagt enorm transferbedrag'

'Ajax vraagt enorm transferbedrag'

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/ajax" target="_self" rel="">Ajax</a> beschikt over een ...

125
'Droomtransfer Perr Schuurs in stroomversnelling'

'Droomtransfer Perr Schuurs in stroomversnelling'

<p>Er lonkt een fantastische transfer voor Perr Schuurs. De Italiaanse topclub AC Milan overweegt ...

160
'Riskant slimmigheidje' Twente in schorsingszaak Sadílek

'Riskant slimmigheidje' Twente in schorsingszaak Sadílek

<p>De kans is groot dat FC Twente vanavond in de <a href="https://www.soccernews.nl/livescore" ...

48
'Berghuis-achtige transfer captain RKC'

'Berghuis-achtige transfer captain RKC'

<p>Steven Berghuis stapte afgelopen zomer over van Feyenoord naar Ajax, het zou zomaar eens kunnen ...

34
Sparta stelt 'met bloed, zweet en tranen' nieuwe aanwinst voor

Sparta stelt 'met bloed, zweet en tranen' nieuwe aanwinst voor

<p>Sparta heeft na Younes Namli en Adrian Dalmau nu ook winteraanwinst nummer drie binnen: Arno ...

22
Messi stemde niet op Lewa: 'Heb niks fout gedaan’

Messi stemde niet op Lewa: 'Heb niks fout gedaan’

<p>Deze week werd bekend dat Robert Lewandowski de titel voor&nbsp;UEFA Men’s Player of the Year ...

38
Álvarez looft 'bijzondere vriend' van PSV

Álvarez looft 'bijzondere vriend' van PSV

<p>Aanstaande zondag kruisen <a href="https://www.soccernews.nl/team/psv" target="_self" ...

102
<strong>Zahavi heeft het Memphis-syndroom</strong>

Zahavi heeft het Memphis-syndroom

<p>Eran Zahavi keert ‘gewoon’ terug bij PSV na zijn blessure. De Israëlische aanvaller en zijn ...

87
<strong>TRANSFERUURTJE: Ajacied forceert vertrek, Suárez choqueert</strong>

TRANSFERUURTJE: Ajacied forceert vertrek, Suárez choqueert

<p>De laatste&nbsp;<a href="https://www.soccernews.nl/transfergeruchten/" target="_self" ...

44
Van Wolfswinkel kiest One To Watch: 'Heel compleet'

Van Wolfswinkel kiest One To Watch: 'Heel compleet'

<p>De tweede seizoenshelft is inmiddels in volle gang, analisten van ESPN hebben allemaal hun 'One ...

25
'Feyenoord deelt transferdreun uit aan AZ'

'Feyenoord deelt transferdreun uit aan AZ'

<p>Op de ranglijst zijn Feyenoord en AZ concurrenten, maar ook in de onderhandelkamers staan ze met ...

326
'Bang voor Ajax? Nee, alleen maar leuk!'

'Bang voor Ajax? Nee, alleen maar leuk!'

<p>Deze midweek is het tijd voor de <a href="https://www.soccernews.nl/livescore" target="_self" ...

68
Valentijn Driessen woest: "Absoluut onbegrijpelijk"

Valentijn Driessen woest: "Absoluut onbegrijpelijk"

<p>Valentijn Driessen heeft in een nieuwe opname van&nbsp;<i>Koffie met...</i> stevig uitgehaald ...

91

Gisteren 18 Januari 2022

"Go Ahead is op alle fronten beter dan dit Heerenveen"

"Go Ahead is op alle fronten beter dan dit Heerenveen"

<p>Voor sc Heerenveen is het bekertoernooi dinsdagavond ten einde gekomen door Go Ahead Eagles ...

117
'Ihattaren in wachtkamer voor Eredivisie-rentree'

'Ihattaren in wachtkamer voor Eredivisie-rentree'

<p>FC Utrecht hoopt nog altijd op de komst van Mohamed Ihattaren. Volgens het <i>Algemeen ...

180
"Geweldig als Messi hier zijn carrière afsluit"

"Geweldig als Messi hier zijn carrière afsluit"

<p>Dani Alves maakte deze maand zijn rentree als speler van FC Barcelona. De 38-jarige Braziliaan ...

190
Opluchting voor Ajax: einde aan Afrika Cup-droom Kudus

Opluchting voor Ajax: einde aan Afrika Cup-droom Kudus

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/ajax" target="_self" rel="">Ajax</a> hoeft niet langer te ...

267
'Suárez gaat voor hereniging in Premier League'

'Suárez gaat voor hereniging in Premier League'

<p>Luis Suárez maakt mogelijk een opzienbarende transfer. Volgens Gerard Romero is een terugkeer ...

159
Chelsea morst opnieuw, Juventus door en exit Dortmund

Chelsea morst opnieuw, Juventus door en exit Dortmund

<p>Chelsea heeft dinsdagavond nieuwe averij opgelopen in de Premier League. Op bezoek bij Brighton ...

47
Go Ahead knikkert Heerenveen uit KNVB Beker

Go Ahead knikkert Heerenveen uit KNVB Beker

<p>Het bekertoernooi van sc Heerenveen is dinsdagavond ten einde gekomen. De Friezen werden in het ...

28
'FC Utrecht wijst Ramselaar-biedingen af'

'FC Utrecht wijst Ramselaar-biedingen af'

<p>FC Utrecht werkt niet mee aan een vertrek van Bart Ramselaar. De 25-jarige middenvelder kan ...

123
'PSV wilde Eriksen voor langere periode halen'

'PSV wilde Eriksen voor langere periode halen'

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/psv" target="_self" rel="">PSV</a> heeft geprobeerd om ...

187
Operatie maakt einde aan Barcelona-plan

Operatie maakt einde aan Barcelona-plan

<p>FC Barcelona moet het voorlopig stellen zonder Samuel Umtiti. De 28-jarige Fransman heeft tijdens ...

45
'Absolute toptransfer voor Cody Gakpo'

'Absolute toptransfer voor Cody Gakpo'

<p>Het is goed mogelijk dat Gody Gakpo bezig is aan zijn laatste maanden bij PSV. De aanvaller heeft ...

1193
Vitesse zonder glans door naar kwartfinale

Vitesse zonder glans door naar kwartfinale

<p>In navolging van RKC Waalwijk heeft ook Vitesse zich geplaatst voor de kwartfinales van de TOTO ...

39
'Tagliafico forceert vertrek bij Ajax na aanbod'

'Tagliafico forceert vertrek bij Ajax na aanbod'

<p><a href="https://www.soccernews.nl/team/ajax" target="_self" rel="">Ajax</a> en Nicolás ...

629
Bittere pil voor Haye: "Heel lastig, als ik eerlijk ben"

Bittere pil voor Haye: "Heel lastig, als ik eerlijk ben"

<p>Thom Haye zit nog altijd in de wachtkamer voor een transfer naar sc Heerenveen. De smaakmaker van ...

50
'Rangnick stelt eis voor voormalig Feyenoord-target'

'Rangnick stelt eis voor voormalig Feyenoord-target'

<p>Manchester United wil deze winter in principe meewerken aan een huurtransfer van Amad Diallo. ...

179