Spanje bewijst gelijk van Frank de Boer

Foto: Spanje bewijst gelijk van Frank de Boer

Het Nederlands elftal speelt maandag de laatste groepswedstrijd op het EK. Oranje is met zes punten uit twee wedstrijden al verzekerd van de volgende ronde én de groepswinst. Bondscoach Frank de Boer zei een 1-4-3-3-systeem te overwegen tegen Noord-Macedonië (maandag, 18:00 uur). Wanneer De Boer naar Spanje – Polen heeft gekeken, zal hij wel genezen zijn van dat idee. 

Door Bram Steenbeek 

De manier waarop het Nederlands elftal speelt, is ook na het tweede duel op het Europees kampioenschap een onderwerp van gesprek. De analisten van de NOS, met aanvoerder Pierre van Hooijdonk voorop, zien zowel in de tactiekkeuze als de invulling van de opstelling nog steeds genoeg reden om terug te schakelen naar het klassieke 1-4-3-3-systeem. De Boer gaf na de wedstrijd tegen Oostenrijk aan dat hij overweegt om aanvallender te gaan spelen met Oranje en het Nederlands elftal in een 1-4-3-3-systeem het veld in te sturen tegen de rode lantaarndrager van de groep. De wedstrijd van Spanje, ondanks een compleet nieuw elftal toch een van de sterkste ploegen op de eindronde, tegen Polen (1-1, red.) legde bloot waarom het dan, welke individuele klasse je ook in je team hebt als Spanje zijnde, een enorme opgave is om alsnog een positief resultaat te boeken. 

Speelstijl Nederlands elftal: aanvallende 4-3-3 (Spanje) 

Spanje trad tegen Polen aan in een 1-4-3-3-systeem met de punt naar achteren. Manchester City-speler Rodri speelde als verdedigende middenvelder (‘op zes’, achter nummer 11 van Polen) omdat Sergio Busquets nog niet op het wedstrijdformulier stond na zijn terugkeer na een positieve coronatest. Barcelona-wonderkind Pedri en Atlético Madrid-middenvelder Koke stonden voor de speler van Manchester City (‘op acht’, red.). De Polen zetten daar, net zoals Noord-Macedonië tot dusver deed, een 1-5-3-2-systeem tegenover en daarmee begonnen de problemen voor Spanje. 



Aanvallende situatie Spanje – Polen (EK 2020, stilstaand beeld NOS) 

De defensieve lijn (achterste stippellijn v.l.n.r.) zorgt ervoor dat er vijf Poolse spelers (ten alle tijden) in de gevarenzone staan. Daardoor wordt het heel moeilijk voor de spits van Spanje (Morata, 7) om ruimte te vinden in het centrum. Daarnaast kunnen de buitenspelers niet naar binnen trekken omdat daar naast een wingback ook nog een middenvelder én een centrumverdediger staan. Dan heb je eigenlijk één optie over en dat is via de opkomende vleugelspelers (Alaba bovenin de afbeelding, Llorente (6) onderin) de achterlijn halen en de bal terugleggen in de zone van vijf, elf en zestien meter van het doel. Opnieuw is dit ook geen gemakkelijke route, aangezien je maar één spits in de punt hebt staan tegen drie centrumverdedigers. De buitenspeler en middenvelders die in de zestien komen, nemen dan ook weer extra tegenstanders mee waardoor het lastig wordt om een medespeler vanuit die positie te bereiken. 

Op dat moment krijg je het ‘breien’ waar Rafael van der Vaart het over had tijdens de uitzending van Studio Europa. De voormalig middenvelder van het Nederlands elftal vertelde echter niet dat dit een logisch gevolg was van de gekozen formatie. Op het moment dat een tegenstander het centrum van het veld helemaal vol bouwt met spelers, dan heb je als aanvallend team alleen de vleugels nog over. Sterker nog: de vleugels zijn de enige manier waardoor je écht tot een aanval kan komen. Om deze opkomende vleugelverdedigers te lanceren, heb je echter een aanspeelpunt in de diepte nodig die ervoor zorgt dat het team kan aansluiten. Bij Spanje was die aangewezen man Morata, maar de spits kreeg geen ruimte in het centrum om aan de bal te komen, waardoor Spanje automatisch werd gedwongen om de bal van links naar rechts te laten gaan in een tempo waar de Polen het niet heet van kregen. 



Balaanrakingen Alvaro Morata tegen Polen (bron: WhoScored) 

Speelstijl Nederland: 4-3-3 met punt naar voren (Lijn Koeman / eerste lijn De Boer)

Nu speelt Oranje, mits er voor een 4-3-3-variant gekozen wordt, vaak met de punt naar voren en met twee controleurs op het middenveld. Daardoor zorg je er eigenlijk voor dat in de groene zone van de afbeelding hier boven een extra mannetje staat in de meest gevaarlijke zone van het veld. Dat is echter ook het veld waar überhaupt al weinig ruimte is, en waar de ruimtes nog worden verkleind doordat er in de passlijnen naar de spits een extra speler loopt. Deze moet dus wel héél behendig zijn om zich in die kleine ruimtes te kunnen bewegen, fysiek sterk genoeg zijn om een bal vast te houden én de voetbalintelligentie hebben om daarna ook nog de juiste keuze te maken in offensief opzicht.

Het risico dat dit systeem met zich meebrengt, ligt vooral op het moment van balverlies. 



Aanvallende situatie Spanje – Polen (EK 2020, stilstaand beeld NOS) 

Neem de situatie van het begin van dit stuk: je ziet onder in beeld dat de nummer zes van Spanje (rechtsback Diego Llorente) niet tegen de zijlijn staat geplakt en ook geen diepgaande loopactie maakt – terwijl de ruimte daar wel ligt. In de situatie van Spanje – Polen had Llorente inderdaad dieper kunnen gaan staan: Rodri (achter rood omcirkelde Poolse speler) staat nog achter de bal en de van origine middenvelder van Atlético Madrid weet ook dat Pau Torres en Aymeric Laporte Robert Lewandowski bezighouden. 

Op het moment dat je zoals Oranje niet met een verdedigende middenvelder (punt naar achteren) maar met een aanvallende middenvelder (punt naar voren) in deze situatie speelt, verandert dat perspectief. In dat geval kán Llorente geen diepgaande loopactie maken, en datzelfde geldt voor Oranje, omdat niemand op de plek van Rodri staat – deze staat dan tussen de twee verdedigende linies van Polen - en de Oranje-middenvelders sluiten aan op het moment dat Nederland in de aanval is. 

Op dat moment speel je met heel veel risico: als je op de linkerflank balverlies lijdt in deze situatie, kan de Poolse verdediging Karol Swiderski (11, rood omcirkelt) aanspelen en een twee tegen twee situatie creëren. De kans dat je balverlies lijdt is door de defensieve instelling van de tegenstander, wat zowel voor Polen als Noord-Macedonië geldt, een stuk groter omdat je korte combinaties moet maken door het centrum om ruimte te creëren  zodat je richting de vijandige zestien kan passen om de spitsen te bedienen in de zones waar ze het gevaarlijkst zijn. 

Gelijk van Frank de Boer

In dat opzicht heb je met een 1-5-3-2-opstelling twee aantoonbare voordelen ten opzichte van 1-4-3-3, vooral wanneer je op papier al de (veel) betere ploeg bent. Je zorgt er allereerst voor dat de diepe spits niet lang hoeft te wachten op aansluiting van zijn teamgenoten. Daarnaast heeft het middenveld / verdediging niet één, maar twee diepe aanspeelpunten – die dan wel een goede wisselwerking moeten hebben. Daarmee creëer je meer mensen voor de bal die in de gevaarlijke zones van het veld 'komen' (zone van twintig tot dertig meter vanaf doel tegenstander).

Door meer defensieve zekerheid met een extra centrale verdediger en het feit dat een speler als Marten de Roon zonder bal altijd in het belang van het team denkt, kunnen ook je wingbacks allebei veel dieper staan dan in een 1-4-3-3-formatie, waardoor je de tegenstander helemaal vast kunt zetten op eigen helft en zo de druk op hun doel constant hoog houden. 



Dat wil echter niet zeggen dat 1-4-3-3 op sterven na dood is. In tegendeel: op het moment dat Spanje een topland treft in dit systeem, dan gaat er een heel andere wereld open. Op het moment dat je een beetje ruimte krijgt op het middenveld en je hebt spelers zoals Pedri in je ploeg, dan bestaat er geen beter systeem om je creatieve spelers een glansrol te geven. Maar op het moment dat je, zoals Spanje tegen Polen en ook Oranje tegen Noord-Macedonië, een bus voor het doel van de tegenstander treft, kun je gemakkelijker domineren met 1-4-3-3, maar win je de wedstrijd door de aanvallende voordelen van het 1-5-3-2-systeem.

POLL: In welk systeem moet Oranje spelen tegen Noord-Macedonië?

Vandaag 25 Juli 2021

  • teaser
  • compact
<strong>Feyenoord heeft droomdefensie bijna compleet </strong>

Feyenoord heeft droomdefensie bijna compleet

Feyenoord staat op het punt om de transfer van Gernot Trauner af te ronden. De 29-jarige ...

1531
<strong>Ajax zoekt vervanger Tagliafico dichtbij huis</strong>

Ajax zoekt vervanger Tagliafico dichtbij huis

<div><b>De naam van Nicolás Tagliafico zingt al transferperiodes lang rond als vertrekkende ...

2542
<strong>PES en FIFA staan voor totaal nieuwe strijd</strong>

PES en FIFA staan voor totaal nieuwe strijd

FIFA wordt al jaren gezien als de koning van de voetbalgames, maar daar kan de komende jaren maar zo ...

403
'PSV neemt Ihattaren-beslissing na ziekmelding'

'PSV neemt Ihattaren-beslissing na ziekmelding'

De kans is aanzienlijk dat PSV en Mohamed Ihattaren deze zomer uit elkaar gaan. Volgens <i>De ...

88
'PSV onthult aanbod voor Luuk de Jong'

'PSV onthult aanbod voor Luuk de Jong'

PSV staat op het punt om Donyell Malen officieel aan Borussia Dortmund te verkopen voor dertig ...

91
Kicker ziet 'nieuwe' Van Bommel: "Dat ben ik"

Kicker ziet 'nieuwe' Van Bommel: "Dat ben ik"

Mark van Bommel wil afrekenen met het stempel van 'agressieve leider'. Als speler van Bayern ...

69
Burger doet oproep aan Feyenoord-leiding

Burger doet oproep aan Feyenoord-leiding

Arne Slot is inmiddels alweer ruim een maand werkzaam als hoofdtrainer van Feyenoord. De ...

184
'Griezmann zet verhoudingen op scherp in kleedkamer'

'Griezmann zet verhoudingen op scherp in kleedkamer'

FC Barcelona hoopt Antoine Griezmann deze zomer te verkopen, maar sluit niet uit dat de Fransman in ...

108
Feyenoord komt met keiharde 'Berghuis-actie'

Feyenoord komt met keiharde 'Berghuis-actie'

Feyenoord is helemaal klaar met de 'supporters' die de club voortdurend in diskrediet brengen ...

511
'Toekomst Erik ten Hag staat nu al vast'

'Toekomst Erik ten Hag staat nu al vast'

De toekomst van Erik ten Hag staat al in de sterren geschreven. Volgens de <i>Abendzeitung</i> is de ...

288
'Transfer op komst voor Nicolás Tagliafico'

'Transfer op komst voor Nicolás Tagliafico'

Nicolás Tagliafico maakt deze zomer mogelijk een fraaie transfer. Het Italiaanse Internazionale ...

586
'Slot stuurt volgende Feyenoorder naar de uitgang'

'Slot stuurt volgende Feyenoorder naar de uitgang'

De samenwerking tussen Feyenoord en João Teixeira komt binnen een jaar ten einde. Volgens het ...

482
Slot kritisch: "Dat is écht niet goed"

Slot kritisch: "Dat is écht niet goed"

Feyenoord verloor vandaag met 1-2 van PAOK. Toch is trainer Arne Slot niet helemaal ontevreden; hij ...

178
Noa Lang afgemaakt na opstootje: "Gatachterlijk!"

Noa Lang afgemaakt na opstootje: "Gatachterlijk!"

Na de knappe zege in de Supercup, leefde Club Brugge met het nodige vertrouwen naar zijn ...

204
'Glimlach verraadt Ajax-transfer van 30 miljoen'

'Glimlach verraadt Ajax-transfer van 30 miljoen'

Bij Ajax ging men er al een beetje vanuit dat de absolute sterspelers niet zouden gaan vertrekken ...

1244
Burger was dicht bij transfer: 'Maar niet uitgekomen'

Burger was dicht bij transfer: 'Maar niet uitgekomen'

Wouter Burger scoorde vandaag de enige Rotterdamse treffer tijdens de 1-2 oefennederlaag tegen PAOK ...

89
Feyenoorder gefileerd: "Schandalig wat die man doet"

Feyenoorder gefileerd: "Schandalig wat die man doet"

Feyenoord verloor vanmiddag met 1-2 van PAOK Saloniki in de eigen Kuip. Met name na rust maakten de ...

556
'Clubloze Nederlander opvolger Huntelaar bij Schalke'

'Clubloze Nederlander opvolger Huntelaar bij Schalke'

Schalke 04 besloot na de degradatie uit de Bundesliga om niet langer door te gaan met de net ...

132

Gisteren 24 Juli 2021

"Ik denk niet in kleur, afkomst, geloof of gender"

"Ik denk niet in kleur, afkomst, geloof of gender"

Er is in de voorbije periode een paar keer gezegd en geschreven dat Henk Fraser assistent van ...

210
'Cristiano Ronaldo hervat maandag de training'

'Cristiano Ronaldo hervat maandag de training'

Cristiano Ronaldo wordt nu al een tijdje in verband gebracht met een vertrek bij zijn werkgever ...

76
Memphis na debuut: "Dat is logisch bij een club als Barcelona"

Memphis na debuut: "Dat is logisch bij een club als Barcelona"

Memphis Depay heeft op zaterdag zijn officieuze debuut gemaakt bij FC Barcelona in een ...

252
Oranje Leeuwinnen tegen VS? 'We gaan niet expres verliezen'

Oranje Leeuwinnen tegen VS? 'We gaan niet expres verliezen'

De Oranje Leeuwinnen speelden vandaag met 3-3 gelijk tegen Brazilië op de Olympische Spelen, maar ...

275
Gravenberch: 'Hij wordt een hit bij Ajax'

Gravenberch: 'Hij wordt een hit bij Ajax'

Ryan Gravenberch leerde Steven Berghuis kennen bij het Nederlands elftal op het Europees ...

1120
Barcelona-ontslag via e-mail: "Het kost niets, bel even om te praten"

Barcelona-ontslag via e-mail: "Het kost niets, bel even om te praten"

Een jaartje geleden betaalde FC Barcelona nog 7 miljoen euro voor Matheus Fernandes aan Palmeiras, ...

722
Vier nederlagen op rij voor Mark van Bommel

Vier nederlagen op rij voor Mark van Bommel

Je kunt bepaald niet zeggen dat oefenmeester Mark van Bommel het al op de rit heeft bij zijn nieuwe ...

488
'Ajax-nachtmerrie dichterbij dan gedacht'

'Ajax-nachtmerrie dichterbij dan gedacht'

Het zou best vervelend zijn voor Ajax als Antony Amsterdam al na één jaar achter zich laat, maar ...

2173
Henk Fraser reageert op Oranje-gerucht

Henk Fraser reageert op Oranje-gerucht

Louis van Gaal gaat voor de derde keer aan de slag als bondscoach van het Nederlands elftal, maar ...

526
Antisemitische Berghuis-graffiti wordt verwijderd

Antisemitische Berghuis-graffiti wordt verwijderd

De muurschildering van Steven Berghuis als Jood ten tijde van de Holocaust aan de Schuttersweg in ...

0
Zirkzee slachtoffer haatreacties na 'Ajax-flater'

Zirkzee slachtoffer haatreacties na 'Ajax-flater'

Joshua Zirkzee heeft geen halve maatregelen genomen op Instagram na zijn blunder in de ...

1037
Toby Alderweireld gespot in Doha

Toby Alderweireld gespot in Doha

Toby Alderweireld verlaat Tottenham Hotspur voor het Qatarese Al-Duhail SC, dat is toch wel ...

159
'Ik heb helemaal niets tegen Zirkzee gezegd'

'Ik heb helemaal niets tegen Zirkzee gezegd'

Joshua Zirkzee maakte een flater van jewelste in de oefenwedstrijd van zaterdagmiddag tussen Bayern ...

239
Fans gaan los over Memphis Depay na debuut: 'Bizar!'

Fans gaan los over Memphis Depay na debuut: 'Bizar!'

Memphis Depay heeft op zaterdagavond zijn officieuze debuut gemaakt voor FC Barcelona in een ...

427
Memphis scoort bij officieus debuut voor Barcelona

Memphis scoort bij officieus debuut voor Barcelona

Memphis Depay begon (evenals Frenkie de Jong) op de bank bij FC Barcelona, dat op zaterdagavond een ...

187